motorize_deli
02.01.08, 11:10
ÖN ÇATAL
Çatal Ya? Seviyesi:
Çok Dü?ük:
Çatallar sert frende veya büyük çarpmalarda en dü?ük seviyeye iniyor.
Çok Yüksek:
Ön teker çarpmalarda s?çr?yor.
S?k??t?rma Sönümlemesi:
Çok fazla:
?çe dönü? zor, geni? dönü? aç?s? yap?yor.
Ön teker çarpmalarda s?çr?yor.
Düz hatta fren s?ras?nda çatallar sars?l?yor.
Küçük çarpmalarda ön taraf çok sert hissediliyor.
Yeterli de?il:
Çatallar çok h?zl? dal?yor, muhtemelen en alt seviyeye iniyor.
Sert frende arka öne gelmeye çal???yor.
Geri sekme sönümlemesi eksikli?indeki gibi ön taraf lapa gibi yumu?ak ve yar? belirsiz bir his veriyor.
Geri sekme Sönümlemesi:
Çok fazla:
Ön taraf viraj ç?k??lar?nda tak?rd?yor.
Çatal s?k kasis darbesi yapan yollardaki alt seviyede toplan?p kal?yor(sar?yor).
Ön kasisli viraj ç?k??lar?nda sert gaz verildi?inde k?p?rdanmaya veya kafa sars?nt?s?na(sal?n???na) ba?l?yor.
Çatallar altta toplan?p kald???(sard???) için çok sert gidi?.
Kafi de?il:
S virajlar boyunca a??r? dikey ini? ç?k?? eylemleri.
Virajlarda ön taraf titriyor(tak?rdam?yor).
Ön taraf frenden sonra çok h?zl? yukar? at?m yap?yor.
Düz gidi?lerde ak?c? bir his ama virajlarda çok pelte gibi ve zay?f traksiyon(yol tutu?u) hissedilir.
Virajlara süratli olarak hafifçe dönünce önce motor bal???ms? bir sal?n?m yapt?ktan yada debelendikten sonra düzeliyor.
Sürü? Yüksekli?i:
Çok alçak:
Yüksek h?zda dengeden yoksun.
Viraj içine kolay dönü?.
Çok yüksek:
Viraj içine dönü? a??rla?m?? veya yüksek eforla olabiliyor.
Yay oranlar?:
Çok yumu?ak:
Çatallar yumu?ak dönü?lerde çok fazla s?k???yor.
Çatallar sert fren esnas?nda veya büyük darbelerde dibe iniyor.
Kafa aç?yor(normal dönü? aç?s?n? sa?lamas? gerekli didon bask?s? hat d???na aç?l?ma sebep oluyor).
Önün altta toplanmas?na(sarmak, geri sekmenin iptali) sebep olabilir.
Dönü?leri kolay yap?yor.
Çok sert:
Dönü? içine kaç?yor(dönü?ü daralt?yor).
Viraj giri?lerinde ön taraf kontrolden ç?k?yor.
Virajlarda çok sert.
Virajdan ç?k??larda ön taraf tak?rd?yor.
Motoru döndürmek zor.
Fren alt?nda iyi hissediliyor.
Ön teker vuru?larda(darbede) sekiyor.
ARKA ?OK
S?k??ma Sönümlemesi:
Çok fazla:
?ok çok sert ve kat? ama çok fazla geri sekme sönülmesi kadar kötü de?il.
Hafif dalgal? yollarda fren yap?nca arka teker sekiyor.
Gazlama esnas?nda arka az bir miktar çöküyor.
Kafi de?il:
Orta seviye çarpmalarda ?oklar dibe iniyor.
Gazlay?nca arka çöküyor.
?oklar muhtemelen dibe gidiyor.
Motor virajdan ç?karken geni? dönüyor(arka dü?ük, burun yüksek).
Geri sekme(aç?lma) Sönümlemesi:
Çok fazla:
Arka teker küçük tümsekli dönü?lerde hopluyor bilhassa arka arkaya çok s?k çok dalgal?larda.
Hafif dalgal?(tümsekli) yollarda fren yap?nca arka teker sekiyor.
Arka seri ?eklinde arka arkaya darbelerde çarpmalarda altta kal?yor(sar?yor).
Arka çok sert hissediliyor.
Motor viraj ç?k??lar?nda geni? dönüyor(arka dü?ük, burun yüksek).
Yeterli de?il:
Sert frende çok fazla yukar? tepiyor.
Motor viraj ç?k??lar?nda veya uzun süpürme tarz? dönü?lerde debeleniyor.
Arka teker kasislerde sert gazlamalarda tak?rd?yor.
Çok fazla ?ase girip ç?kma hareketi.
Sürü? Yüksekli?i:
Çok alçak:
Motor viraj ç?k??lar?nda içe kapan?yor(kaç?yor).
Yön de?i?tirmek zor.
Viraj ç?k??lar?nda zay?f ön teker tutu?u.
Çok yüksek:
Yüksek süratte stabil ite(dura?anl?k, denge delik) yoklu?u.
Zay?f arka teker tutu?u.
A??r fren alt?nda dengesiz.
Yay Oran?:
Çok yumu?ak:
Sürü? yumu?ak(ak?c?).
Arka gaz verince çöküyor.
Ön çok hafif hissediliyor.
Çok s?k?:
Viraj içine dönü?leri kolay.
Sürü? çok sert.
Zay?f arka teker yol tutu?u(traksiyon eksikli?i).
Ek:
Esas 1.: Yaylar motoru yukar?da tutar. Motorun her s?k??mas?n?n ard?ndan yada çökmesinin ard?ndan motoru önceden yüklenmi? ayar yüksekli?ine geri getirmek yay?n asli görevidir. Yaylar süspansiyon sistemindeki ta??y?c? güç unsuru de?ildir. Araya parça koyarak yada yay?n kendisi de?i?tirilerek sürü? yüksekli?i ve çökü? mesafesi ayarlanabilir ancak bunun d???nda süspansiyonun yük ta??ma kapasitesinin de?i?tirilmesinde yaylar?n bir fonksiyonu yoktur.
Esas 2.: Hidrolikler yani süspansiyonun içindeki ak??kanlar gaz gibi s?k??mazlar. Gaz s?k??t?r?larak hacmi küçültülebilir ancak bu durumda gaz s?v?ya dönü?ür. S?v? hacmi ise küçültülemez yani s?k??t?r?lamaz. En az?ndan ?u an için henüz böyle bir teknoloji bulunamam??t?r. Milin ucundaki vanalar ya??n ak?? hareket h?z?n? dolay?s?yla da süspansiyonlar?n s?k??ma h?z?n? belirler. Vanalar küçükse hareket yava?, büyükse h?zl? olacakt?r. Buda ini? ç?k?? zaman?n?n yava? yada h?zl? olmas?n? sa?layacakt?r. ?ki yönde de hem s?k??ma hem de geri sekme için bu kural geçerlidir. Bir çok modern motor çatallar?n?n üzerine monteli ayarlay?c? dü?melerle bu vanalar?n ayarlar? yap?lmaktad?r. Unutmay?n sadece h?z yani s?k??ma ve geri sekme h?z? ayarlanmaktad?r.
Esas 3.: Hava yay?, süspansiyon kovan?n?n üst kö?esi ile ya? aras?ndaki hava miktar? motorun yük ta??ma kapasitesini belirleyen unsurdur. Ya? miktar?n?n art?r?l?p eksilmesiyle hava yay?n?n sertli?i de?i?tirilir. Ya? a??rl??? yada ya??n kalitesi yada ya? geçi? vanalar?n?n aç?kl?k ayarlar? hava yay?n?n?n gücünü etkilemez. Sadece ya??n miktar? ve ikinci derecede de bulundu?unuz irtifa ve hava s?cakl??? hava yay?n?n yük ta??ma kapasitesini etkileyen unsurlard?r. Bu yüzden süspansiyona hava ekleme yapmay?n. Tüm ayarlar?n?z? mekanik anlamda halledin. Bas?nc?n? gerekti?inde elle kaç?rma yapabilece?iniz uygun vanalar kullan?n. Yaylar? sertle?tirin bunun için ya araya alüminyum contalar koyun yada daha sert yaylar tak?n. Çökü? miktar?n? de?i?tirmeyin.
Özet.: Geri sekme ayar? süspansiyonlar?n geri dönü? h?z?n?n ayar?d?r. S?k??ma ayar? süspansiyonlar?n hareket mesafelerinin ayar?d?r. Yük ta??ma kapasitesini süspansiyonun içindeki hava yay? sa?lar. Süspansiyonun içindeki ya? miktar? ile bu ayarlan?r. Daha sert bir yayda ayn? görevi görür. ?yi bir süspansiyon ayar?n?n manas? sizin güvenli bir ?ekilde ak?c?, sarsmayan, yormayan bir sürü?e sahip olman?z?n sa?lanm?? olmas? demektir.
Ar?za: Motosiklet her tarafa sal?n?yor.
Çözüm: Süspansiyon çok yumu?ak. Preload?(ön yükleme) art?r?n veya daha sert yaylar kullan?n. Sürü? yüksekli?ini de mümkünse art?r?n.
Ar?za.: Motor kasislerde kay?yor(sekiyor).
Çözüm.: Kompresyon dampingini ve/veya önyüklemesini azalt?n.
Motor virajlarda sars?l?yor.
Arka geri sekme dampingini art?r?n.
Ön taraf viraj ç?k??lar?nda ve kasislerde sars?l?yor.
Çatal ön yüklemesini veya kompresyon(s?k??t?rma) dampingini azalt?n.
Çatallar fren yap?l?nca titre?im yap?yor veya sars?l?yor.
Kompresyon dampingini(sönümleme) veya önyüklemesini azalt?n.
Çatallar frenden sonra yukar? at?m yap?yor.
Ön rebound(geri sekme) dampingini(sönümlemesini) art?r?n.
Çatallar çok h?zl? dal?yor.
Kompresyon dampingini art?r?n.
Çatallar dibe vuruyor.
Daha sert yay tak?n, hava aral???n? azalt?n ve daha fazla preload(ön yükleme) uygulay?n.
Arka fren yap?nca yukar? at?m yap?yor.
Geri sekme sönümlemesini (rebound dampingini) art?r?n.
Kasisli yollarda arka çöküyor.
Geri sekme sönülmesini azalt?n.
Not.: S?k? zincir ayar? süspansiyonlar?n çal??mas?n? engeller. Lastik havalar?n?nda motorunuz için verilen de?erlerde tam olmas? gereklidir.
Çatal Ya? Seviyesi:
Çok Dü?ük:
Çatallar sert frende veya büyük çarpmalarda en dü?ük seviyeye iniyor.
Çok Yüksek:
Ön teker çarpmalarda s?çr?yor.
S?k??t?rma Sönümlemesi:
Çok fazla:
?çe dönü? zor, geni? dönü? aç?s? yap?yor.
Ön teker çarpmalarda s?çr?yor.
Düz hatta fren s?ras?nda çatallar sars?l?yor.
Küçük çarpmalarda ön taraf çok sert hissediliyor.
Yeterli de?il:
Çatallar çok h?zl? dal?yor, muhtemelen en alt seviyeye iniyor.
Sert frende arka öne gelmeye çal???yor.
Geri sekme sönümlemesi eksikli?indeki gibi ön taraf lapa gibi yumu?ak ve yar? belirsiz bir his veriyor.
Geri sekme Sönümlemesi:
Çok fazla:
Ön taraf viraj ç?k??lar?nda tak?rd?yor.
Çatal s?k kasis darbesi yapan yollardaki alt seviyede toplan?p kal?yor(sar?yor).
Ön kasisli viraj ç?k??lar?nda sert gaz verildi?inde k?p?rdanmaya veya kafa sars?nt?s?na(sal?n???na) ba?l?yor.
Çatallar altta toplan?p kald???(sard???) için çok sert gidi?.
Kafi de?il:
S virajlar boyunca a??r? dikey ini? ç?k?? eylemleri.
Virajlarda ön taraf titriyor(tak?rdam?yor).
Ön taraf frenden sonra çok h?zl? yukar? at?m yap?yor.
Düz gidi?lerde ak?c? bir his ama virajlarda çok pelte gibi ve zay?f traksiyon(yol tutu?u) hissedilir.
Virajlara süratli olarak hafifçe dönünce önce motor bal???ms? bir sal?n?m yapt?ktan yada debelendikten sonra düzeliyor.
Sürü? Yüksekli?i:
Çok alçak:
Yüksek h?zda dengeden yoksun.
Viraj içine kolay dönü?.
Çok yüksek:
Viraj içine dönü? a??rla?m?? veya yüksek eforla olabiliyor.
Yay oranlar?:
Çok yumu?ak:
Çatallar yumu?ak dönü?lerde çok fazla s?k???yor.
Çatallar sert fren esnas?nda veya büyük darbelerde dibe iniyor.
Kafa aç?yor(normal dönü? aç?s?n? sa?lamas? gerekli didon bask?s? hat d???na aç?l?ma sebep oluyor).
Önün altta toplanmas?na(sarmak, geri sekmenin iptali) sebep olabilir.
Dönü?leri kolay yap?yor.
Çok sert:
Dönü? içine kaç?yor(dönü?ü daralt?yor).
Viraj giri?lerinde ön taraf kontrolden ç?k?yor.
Virajlarda çok sert.
Virajdan ç?k??larda ön taraf tak?rd?yor.
Motoru döndürmek zor.
Fren alt?nda iyi hissediliyor.
Ön teker vuru?larda(darbede) sekiyor.
ARKA ?OK
S?k??ma Sönümlemesi:
Çok fazla:
?ok çok sert ve kat? ama çok fazla geri sekme sönülmesi kadar kötü de?il.
Hafif dalgal? yollarda fren yap?nca arka teker sekiyor.
Gazlama esnas?nda arka az bir miktar çöküyor.
Kafi de?il:
Orta seviye çarpmalarda ?oklar dibe iniyor.
Gazlay?nca arka çöküyor.
?oklar muhtemelen dibe gidiyor.
Motor virajdan ç?karken geni? dönüyor(arka dü?ük, burun yüksek).
Geri sekme(aç?lma) Sönümlemesi:
Çok fazla:
Arka teker küçük tümsekli dönü?lerde hopluyor bilhassa arka arkaya çok s?k çok dalgal?larda.
Hafif dalgal?(tümsekli) yollarda fren yap?nca arka teker sekiyor.
Arka seri ?eklinde arka arkaya darbelerde çarpmalarda altta kal?yor(sar?yor).
Arka çok sert hissediliyor.
Motor viraj ç?k??lar?nda geni? dönüyor(arka dü?ük, burun yüksek).
Yeterli de?il:
Sert frende çok fazla yukar? tepiyor.
Motor viraj ç?k??lar?nda veya uzun süpürme tarz? dönü?lerde debeleniyor.
Arka teker kasislerde sert gazlamalarda tak?rd?yor.
Çok fazla ?ase girip ç?kma hareketi.
Sürü? Yüksekli?i:
Çok alçak:
Motor viraj ç?k??lar?nda içe kapan?yor(kaç?yor).
Yön de?i?tirmek zor.
Viraj ç?k??lar?nda zay?f ön teker tutu?u.
Çok yüksek:
Yüksek süratte stabil ite(dura?anl?k, denge delik) yoklu?u.
Zay?f arka teker tutu?u.
A??r fren alt?nda dengesiz.
Yay Oran?:
Çok yumu?ak:
Sürü? yumu?ak(ak?c?).
Arka gaz verince çöküyor.
Ön çok hafif hissediliyor.
Çok s?k?:
Viraj içine dönü?leri kolay.
Sürü? çok sert.
Zay?f arka teker yol tutu?u(traksiyon eksikli?i).
Ek:
Esas 1.: Yaylar motoru yukar?da tutar. Motorun her s?k??mas?n?n ard?ndan yada çökmesinin ard?ndan motoru önceden yüklenmi? ayar yüksekli?ine geri getirmek yay?n asli görevidir. Yaylar süspansiyon sistemindeki ta??y?c? güç unsuru de?ildir. Araya parça koyarak yada yay?n kendisi de?i?tirilerek sürü? yüksekli?i ve çökü? mesafesi ayarlanabilir ancak bunun d???nda süspansiyonun yük ta??ma kapasitesinin de?i?tirilmesinde yaylar?n bir fonksiyonu yoktur.
Esas 2.: Hidrolikler yani süspansiyonun içindeki ak??kanlar gaz gibi s?k??mazlar. Gaz s?k??t?r?larak hacmi küçültülebilir ancak bu durumda gaz s?v?ya dönü?ür. S?v? hacmi ise küçültülemez yani s?k??t?r?lamaz. En az?ndan ?u an için henüz böyle bir teknoloji bulunamam??t?r. Milin ucundaki vanalar ya??n ak?? hareket h?z?n? dolay?s?yla da süspansiyonlar?n s?k??ma h?z?n? belirler. Vanalar küçükse hareket yava?, büyükse h?zl? olacakt?r. Buda ini? ç?k?? zaman?n?n yava? yada h?zl? olmas?n? sa?layacakt?r. ?ki yönde de hem s?k??ma hem de geri sekme için bu kural geçerlidir. Bir çok modern motor çatallar?n?n üzerine monteli ayarlay?c? dü?melerle bu vanalar?n ayarlar? yap?lmaktad?r. Unutmay?n sadece h?z yani s?k??ma ve geri sekme h?z? ayarlanmaktad?r.
Esas 3.: Hava yay?, süspansiyon kovan?n?n üst kö?esi ile ya? aras?ndaki hava miktar? motorun yük ta??ma kapasitesini belirleyen unsurdur. Ya? miktar?n?n art?r?l?p eksilmesiyle hava yay?n?n sertli?i de?i?tirilir. Ya? a??rl??? yada ya??n kalitesi yada ya? geçi? vanalar?n?n aç?kl?k ayarlar? hava yay?n?n?n gücünü etkilemez. Sadece ya??n miktar? ve ikinci derecede de bulundu?unuz irtifa ve hava s?cakl??? hava yay?n?n yük ta??ma kapasitesini etkileyen unsurlard?r. Bu yüzden süspansiyona hava ekleme yapmay?n. Tüm ayarlar?n?z? mekanik anlamda halledin. Bas?nc?n? gerekti?inde elle kaç?rma yapabilece?iniz uygun vanalar kullan?n. Yaylar? sertle?tirin bunun için ya araya alüminyum contalar koyun yada daha sert yaylar tak?n. Çökü? miktar?n? de?i?tirmeyin.
Özet.: Geri sekme ayar? süspansiyonlar?n geri dönü? h?z?n?n ayar?d?r. S?k??ma ayar? süspansiyonlar?n hareket mesafelerinin ayar?d?r. Yük ta??ma kapasitesini süspansiyonun içindeki hava yay? sa?lar. Süspansiyonun içindeki ya? miktar? ile bu ayarlan?r. Daha sert bir yayda ayn? görevi görür. ?yi bir süspansiyon ayar?n?n manas? sizin güvenli bir ?ekilde ak?c?, sarsmayan, yormayan bir sürü?e sahip olman?z?n sa?lanm?? olmas? demektir.
Ar?za: Motosiklet her tarafa sal?n?yor.
Çözüm: Süspansiyon çok yumu?ak. Preload?(ön yükleme) art?r?n veya daha sert yaylar kullan?n. Sürü? yüksekli?ini de mümkünse art?r?n.
Ar?za.: Motor kasislerde kay?yor(sekiyor).
Çözüm.: Kompresyon dampingini ve/veya önyüklemesini azalt?n.
Motor virajlarda sars?l?yor.
Arka geri sekme dampingini art?r?n.
Ön taraf viraj ç?k??lar?nda ve kasislerde sars?l?yor.
Çatal ön yüklemesini veya kompresyon(s?k??t?rma) dampingini azalt?n.
Çatallar fren yap?l?nca titre?im yap?yor veya sars?l?yor.
Kompresyon dampingini(sönümleme) veya önyüklemesini azalt?n.
Çatallar frenden sonra yukar? at?m yap?yor.
Ön rebound(geri sekme) dampingini(sönümlemesini) art?r?n.
Çatallar çok h?zl? dal?yor.
Kompresyon dampingini art?r?n.
Çatallar dibe vuruyor.
Daha sert yay tak?n, hava aral???n? azalt?n ve daha fazla preload(ön yükleme) uygulay?n.
Arka fren yap?nca yukar? at?m yap?yor.
Geri sekme sönümlemesini (rebound dampingini) art?r?n.
Kasisli yollarda arka çöküyor.
Geri sekme sönülmesini azalt?n.
Not.: S?k? zincir ayar? süspansiyonlar?n çal??mas?n? engeller. Lastik havalar?n?nda motorunuz için verilen de?erlerde tam olmas? gereklidir.