motorize_deli
02.01.08, 10:57
Güvenli bir ?ekilde motosiklet kullanmak hem fiziksel hem de zihinsel yetenek ister. Motoru hassas bir ?ekilde yönlendirmek ve durdurmak için fiziksel yetenek, trafikle kar??l?kl? uyum içinde olmak ve tehlikelerden kaç?nabilmek için zihinsel yetenek.
Hangisi daha önemlidir?
Motora, sürücüye ve duruma ba?l? olmas?na kar??n uzmanlar cadde sürü?lerinde %90 zihinsel ve %10 fiziksel demektedirler. Uygulamada bu oran yakla??k yeni ba?layanlar için %50-50 ve ustalar için %95-5 d?r. Fiziksel yeteneklerinizde ustala??p otomatik yapar hale geldikçe sürücüler çevreyle daha fazla ileti?ime girmeye ba?larlar. Tehlikeleri tespit ve kaç?nmak i?lemi devreye girer.
Bu noktadan itibaren ileri sürü? stratejilerin öneminden ve ne olduklar?ndan bahsedebiliriz. Bu stratejilerin amac? güvenli?i art?rmakt?r. Bu da i?in ne kadar önemli oldu?unu gösteren ba?l?ca nedendir. Sürü? stratejilerini bilhassa kav?aklarda, otobanlarda ve da? yollar?nda kullanma konusunda kendinizi ustala?t?r?n?z.
Zihinsel yeteneklere bir benzetmeyle ba?layal?m: Ayakkab?s?n? ba?lamay? ö?renen çocuklar? hepimiz biliriz çünkü bizde ayn? ?eyleri yapt?k. Yeni bir yetenektir onlar için ve hat?rlanmas? gereken bir sürü detay? vard?r. Ama ya?land?kça, daha çok ayakkab? ba?lama i?lemini geride b?rakt?kça bu hareket dü?ünmeden otomatik olarak yapt???n?z bir hareket olur. Buna - kaslar?n haf?zas? - denir. Ayn? prensip motor kullanma içinde geçerlidir.
Güvenlik nedir? Güvenlikten ne kastedilmektedir?
Lügatlere bakt???n?zda kelimenin anlam? “ tehlike yoklu?u “ olarak aç?klanmaktad?r. Bu mümkün müdür? Motor sürerken böyle bir durum söz konusu olabilir mi? Elbette hay?r. Daima riskler olacakt?r. Bizim risksiz bir durumda sürü? yapman?z? sa?lamak gibi imkans?z bir hayalimiz yok zaten. Peki bizim amac?m?z nedir? Amac?m?z size tehlikeleri fark etmenizi ö?retmektir. Yüksek riskli durumlar? dü?ük riskli hale getirmek suretiyle sürü?ü daha zevkli bir hale getirerek uzun y?llar bu i?i devam ettirebilmenizi sa?lamakt?r.
Sürü? stratejisi nedir?
. Yol durumu ve di?er sürücüler hakk?nda bilgi toplamak.
. Toplad???n?z bilgiyi tercüme etmek(anlamak).
. Neyin önemli oldu?una karar vermek ve sonra zaman ve mekan?n?z? maksimuma ç?karma plan? yapmak. Traksiyonunuzu(yol tutumu) maksimum yapmak ve risklerinizi minimuma indirmek.
Niye strateji kullan?r?z?
. Bunu sürekli yaparak motorunuzu kontrol alt?nda tutarken kendinize daha fazla zaman ve mekan kazand?racak ve tehlikelerden kaç?nm?? olacaks?n?z.
. ?deal olarak söylersek iyi strateji kulland?kça siz fiziksel yetenek kullanmak ve ani manevralar yapmak zorunda kalmayacaks?n?z.
Niye her sürücü strateji kullanmaz?
. Sürücülerin ço?unun kendine göre sistemleri vard?r: Fark?nda olarak yada olmadan kullan?rlar. Az bir k?s?m sürücünün hiçbir sistemi yoktur. Çünkü sürü? riskleri hakk?nda bir fikirleri yoktur. Biliniz ki motosiklet kazalar?nda yaralanma oran? %90 iken bu oran di?er vas?talarda %30 dur. Ayr?ca kazaya kar??an motosiklet kazalar?nda olu?an ölüm oranlar? di?er vas?talardan be? misli fazlad?r.
. Sürücülerin ço?u yeteneklerini fazla abart?rlar: Böyle yaparak da riskleri küçümserler. Genç sürücüler kendilerini görünmez san?rlar, tecrübeliler sahte bir güvenlik duygusu geli?tirmi?lerdir.
. E?itim ve tecrübe eksikli?i: Kendi ba??na yada arkada?tan ö?renmeler genellikle kötü tecrübelerin yanl?? de?erlendirilmesi ile ula??lm?? sonuçlar üzerine kurulmu? do?ru olmayan zanlar? size ta??r. Düzgün bir e?itim kurumundan e?itim almak ?artt?r.
?deal olan sürü? stratejilerini ac? olan yoldan ö?renmemektir.
Strateji yapma tekni?ini üç ba?l?kta toplayabiliriz:
a. Ara?t?r?n.
b. Tahmin edin.
c. Uygulay?n.
Ara?t?rmak:
Motorunuzun sesini dinleyin. Normal çal???p çal??mad???ndan emin olun. Bu hareketiniz bir ?eylerin k?r?l?p dü?meden tamir edilebilece?i zamanda motorunuzu kenara çekebilmenizi sa?lar. Dikkat da??l?m?n?n kazalar?n olma sebepleri içindeki pay? %20 d?r. Bu yüzden göz korumas? da çok önemli bir faktördür. Göremezseniz reaksiyonda gösteremezsiniz.
Tehlikeler size genellikle yo?un olarak gece saat 11.00 ile 01.00 aras? gelir. Arkadan gelen tehlikelerde. Önden gelen trafikle arkadaki trafi?i kontrol etmek için dikkatinizi bölü?türmek konusunda çok çaba gerekir, bir uyum içine girmek zorundas?n?z. Hangisine daha fazla a??rl?k vermek konusunda seçim yapmal?s?n?z. Gece stop ???klar?na bakarak fren zamanlamas? yapmak normal zamanlardan daha zordur. 100 km süratte ½ saniye 40 metre civar?nda bir yol demektir. Bu yüzden sürü?te dikkatinizin ço?unlukla öne verin ancak ???klarda veya kav?aklarda durmak için fren yaparken arkan?zdaki trafi?in durup duramayaca??n? da kontrol etmeyi ihmal etmeyin.
A??r? h?z kazalar?n büyük aktörüdür. Yüksek sürat daha dramatik ölümcül kazalar demektir, dü?ük süratlerde daha küçük yaralanmalar olmaktad?r. Otobanlarda daha seyrek ancak daha ölümcül kazalar olur. ?ehir içi yollarda daha s?k kaza olmas?n?n sebebi oralarda olabilecekleri tahmin etmenin daha zor olmas?d?r.
Tahmin etmek:
En kötüyü tahmin edin ve en iyiyi ümit edin.
Kendinize kaç?? yolu seçin. Acil durum için bu yolun motorunuzun toplam geni?li?inden biraz fazla olmas? yeterlidir. Bunu yaparken kendinizi a??r? riske sokmay?n çünkü felaketle kar??la?maman?z di?er sürücünün bir refleksine ba?l?d?r. Çarp??madan önce di?er arac?n h?z?n? ve mevcut zaman? tahmin edebilmelisiniz.
Di?er sürücülerin davran??lar?n? tahmin edin.
Di?er sürücülerin davran??lar?n?n sonucunu tahmin edin.
Kendi davran??lar?n?z?n sonuçlar?n? tahmin edin.
Neyin en fazla olaca??n?n ihtimal seviyesini tahmin edin. Tehlikenin potansiyel derecesine göre seçiminizi yap?n. Sollamak tehlikeli ise takip mesafenizi uzatarak do?ru an?n gelmesini bekleyin.
Kar?? önlemi uygulayabilip uygulayamayaca??n?z? tahmin edin. Zemin kayganken, yol yüzeyinin durumu, traksiyon yetene?i, ani manevralara m? girmeyi tercih edeceksiniz yoksa daha rahat bir pozisyona geçmeyi mi? Tahmin edin.
Özetlersek; tehlike kaynaklar?n? önceden görüp onu tehlike olmaktan ç?karacak önlemleri zaman?nda uygulamak ideal oland?r. Birini hallettikten sonra öbürüne geçin. Çok i? gibi gelir ama yapt?kça otomatik bir ?ekilde sizin do?al bir hareketiniz gibi gelmeye ba?lar ve siz daha iyi bir sürücü olursunuz.
Uygulamak:
Hangi hareketin duruma en uygun oldu?unu seçin ve nas?l yapaca??n?za karar verin.
Karar?n?z? etkileyecek faktörler ?unlard?r:
. Önceki tecrübeleriniz.
. Önceki e?itimleriniz.
. Tavr?n?z.
. Yorgunluk.
. Kimyasal zay?fl?k.
. Motivasyon.
. Fark?nda olmak seviyesi.
. Duygular.
. Tahmin etme keskinli?i.
. Seçme eylemi.
Uygulama bölümünde seçebilece?iniz üç aksiyon vard?r:
1. Haberdar etmek,
2. H?z?n?z? ayarlamak,
3. Pozisyonunuzu ayarlamak.
Hangi aksiyonu uygulayaca??n?z sizin rahatl?k ve yetenek seviyenize, motorunuzun limitlerine ve durumun kendisine ba?l?d?r.
Haberdar etmek: Varl???n?z? ve niyetinizi belli edin. Selektör yap?n, sinyal verin, korna çal?n gerekiyorsa dörtlüleri yak?n. Yol hakk?na dikkat edilmemesi yada yan?lmalar?n?n kazalardaki pay? %36.5 dur.
H?z?n?z? ayarlamak: Bazen tehlikeli durumdan s?yr?lmak h?z limitlerini a?man?z? gerektirebilir. Ancak ba?ka bir yolu yoksa bunu uygulamaktan kaç?nmay?n.
Takiplerde minimum iki saniye kural?na uyun.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Böyle bir duruma kendinizi sokmaktan kaç?n?n. ?ayet olursa gazlay?p kaç?n yada arkan?z? kollayarak uygunsa fren yap?p geri kal?n. Araçlarla rampa giri? ve ç?k??lar?nda asla paralel sürü?e girmeyiniz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Pozisyon ayarlamas?: Yolun durumu, di?er vas?talar?n durumu ve sizin görü? mesafeniz bu ayarlaman?z? yaparken etkili olacak faktörlerdir. Kar??dan gelen bir TIR varsa yolun sa??na yakla?arak aran?zdaki mekan? geni?letmek do?ru bir davran?? olacakt?r. Yollar?n ortas? genellikle ya? birikintilerinin topland??? bölümdür bu yüzden hatt?n tam ortas?ndan gitmeyin. Araçlar?n lastiklerinin geçti?i bölümler size en fazla traksiyonu verecektir. Normalde orta ?eride yak?n seyredilir. Bu durum hem size daha iyi görü? sa?lar hem sizin daha iyi görünmenizi sa?lar ve hatt?n?z? daha iyi korursunuz. Çok yak?n takibin sebep oldu?u kazalar?n oranlar? %4 ve hatt?n do?ru kullan?lmamas?ndan do?an kaza oranlar? % 6 d?r.
Özetlersek: Bu üç durum birbirini tamamlar. Varl???n?zdan haberdar etmek için sinyal, ???k ve ses kullanmak korunman?n ilk seviyesidir. Daha iyi bir haberle?me ve aran?zda tampon bölge olu?turmak için pozisyon ayarlamas? etkindir ama k?rmak yada fren yapmak da olabilir. H?z?n?z? ayarlayarak daha iyi bir pozisyona geçmekte olabilir ama acil frenleme veya gazlamakta. Amaç tehlikelerle ba? etmek, onlar? bertaraf etmektir. ?lk önlemler proaktif ikinciler reaktiftir.
Örnek senaryolar:
[Only Registered Users Can See Links]
Yukar?da meskun mahaldesiniz. 50 km h?zla gidiyorsunuz.
Ara?t?rma: Park etmi? kamyonetin önünde geri do?ru bir araç ç?k?yor. Sürücüsü motosikletin fark?nda de?il. Tek kaç?? yolunuz sola k?rmak ama büyük bir ihtimalle k?rm?z? arac?n sürücüsü de öyle yapacak.
Tahmin: Geri gelen araç sizin tek kaç?? yolunuzu t?kayacakt?r.
Uygulama: Maksimum fren yap?n; arka trafi?i kontrol edin yön de?i?tirmeye yada kald?r?ma ç?kma?a haz?rl?kl? olunuz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde karayolundas?n?z h?z?n?z 70 km.
Ara?t?r?n: Araç motorun önüne geçiyor. Yol kenar? gev?ek m?c?r ve arkada trafik var.
Tahmin: En kötü durum; araba sürücüsü kendinde de?il yada sizi öldürmeye çal???yor. Sürücü ya U dönü? yap?yor yada içti?i kahveyi üstüne döktü. Sürücünün önünüze geçece?ini bilin ve muhtemelen bir çarp??ma olacak. Asl?nda bu U dönü?üne de benzemeyen garip bir durum. Bu garip durumun dikkatinizi haddinden uzun me?gul edip zamanlaman?z? bozmas?na izin vermeyiniz.
Uygulama: Maksimum frenleme, korna ikaz? ve ya sola k?r?n yada sa?daki hende?e giriniz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde kentsel yoldas?n?z h?z 50km.
Ara?t?r?n: Kalabal?k kav?aklar, araçlar yakla??yor, kar??dan sinyal vererek gelen araç sizin yolunuza ç?k?yor yada yan?n?zdaki arac?n yoluna yada arkan?zdaki araçlar?n yoluna.
Tahmin edin: Araç motorun önüne do?ru sola dönüyor kaza kaç?n?lmaz. Solunuzdaki araç sizin önünüze k?rabilir. Durursan?z arkan?zdaki araçlar size çarpabilir.
Uygulama: H?z? azalt?n, frenleri kavray?n, fren ?????n? yak?n, aynalar? kontrol edin, yolun sa? taraf?na geçin. Korna yap?n. Sa?a k?rma?a haz?r olun yada belki kald?r?ma ç?kma?a. Sa?a dönüp yön de?i?tirmeyi göz ard? etmeyiniz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde fastfood park?ndas?n?z, h?z?n?z 15 km.
Ara?t?r?n: Yayalar ve di?er vas?talar.
Tahmin etme: Yayalar motorun önüne atlayabilir, park yerinden gerisin geriye do?ru araba ç?kabilir, herkes karn?n? doyurmakla me?gul dikkatler da??lm??t?r.
Uygulama: H?z? azalt?n, frenleri ve debriyaj? kavray?n, ortadan gidin gerekirse kornay? kullan?n?z.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde k?rsal alandas?n?z h?z?n?z 80 km.
Ara?t?r?n: Tepe görü?ü k?s?tl?yor. Yol boyumca a?açlar var. Banket yok.
Tahmin edin: Yükseltinin gerisinde hatal? bir sollama yap?l?yor. Sizin hatt?n?za geçmi?. Yada ötede bir geyik sizi bekliyor.
Uygulay?n: H?z? dü?ürün, hat pozisyonunuzu sa?a do?ru de?i?tirin, korna çal?n, durmaya yada k?rmaya haz?r olunuz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde bölgesel karayolundas?n?z, h?z?n?z 96 km.
Ara?t?r: Kamyon yakla??yor.
Tahmin: Rüzgar? sizi yoldan atabilir. Arkas?nda gizli araba sollamaya ba?layabilir.
Uygulama: Hatt?n?z?n sa??na yana??n. Bu hem rüzgar ?okunu az alman?za hem de görünürlü?ünüzün artmas?na yarayacakt?r.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde otobandas?n?z, süratiniz 96 km d?r.
Ara?t?rma: Giri? kesimine yakla??yorsunuz. Trafik sa??n?zda. Solunuzda yol çal??mas? serbest. Fren ???klar? önünüzde.
Tahmin: Araba sizin hatt?n?za geçecek. Bölge ihtimali: Trafik ani duru? yapacak(yol çal??mas?).
Uygulama: H?z? dü?ürün, aynalar? kontrol edin, kaç?? yollar?n?z? haz?r edin, arka fren ?????n?z? yak?n.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde kent içi trafiktesiniz. H?z?n?z 55 km dir.
Ara?t?rma: Trafik ????? sar?ya döndü. Görünürde trafik yok.
Tahmin edin: Motoru takip etmekte olan araç kav?a?? gazlay?p geçme niyetinde olabilir.
Uygulama: Aynalardan kontrol edin araban?n niyetini nas?l sezinlerseniz o duruma göre gazlay?n yada fren yap?n?z.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?da otobandas?n?z, h?z?n?z 96 km.
Ara?t?rma: Öncelikle arkan?zdaki araç çok yak?n takip ediyor, ileride yan giri? var ve trafik yo?un. Sola kaç?? yolu arabalarca bloke edilmi?, dü?ük banket.
Tahmin: Arkadaki araç motora, motor aniden yava?larsa yada durmak durumunda kal?rsa vuracak.
Uygulama: Hat de?i?tirin, arka fren lambas?n? yak?n haberle?in, bankete yakla?arak araban?n geçmesine izin verin yada otobandan ç?k?n?z.
Ara?t?rma teknikleri:
Yak?n? ara?t?r?n: Önünüzdeki yolu, takriben 4 saniyelik yolunuzu.
Uza?? ara?t?r?n: 12-14 saniye ilerinize bak?n. Yo?un trafikte bunu yapmak zordur ancak önünüzdeki arac?n etraf?n?/civar?n? göremiyorsan?z ya çok yak?n takip ediyorsunuz yada yanl?? arac? takip ediyorsunuz demektir. Ötesini ve etraf?n? görebilece?iniz araçlar? takip edin.
Ön bölge: ?statistikler kazalar?n %77 sinin önümüzdeki sa?a ve sola 45 derecelik aç? içinde kalan bölgeden oldu?unu göstermektedir. Göz hareketi ve 2-3 saniyede bir odaklanan noktan?n de?i?tirilmesi kritik detaylar? kaç?rmam?z? engeller. Kör noktalar?n?z? kontrol ederken ba??n?z? gerekti?i kadar çevirin. Arkan?za bakmak için ba??n?z? çevirmeyin. Çok zaman al?r ve önünüzde geli?mekte olan olaylar?n dikkatinizden kaçmas?na sebep olur.
Etkili bir ara?t?rma seçici ara?t?rmadan geçer. Kritik bilgileri ara?t?r?n ve önceliklerini belirleyin. A??r? detay yüklenmeyin. Bilgiyi i?lemek için kendinize süre verin. Ara?t?rman?z? kategorize edin.
Hangisi daha önemlidir?
Motora, sürücüye ve duruma ba?l? olmas?na kar??n uzmanlar cadde sürü?lerinde %90 zihinsel ve %10 fiziksel demektedirler. Uygulamada bu oran yakla??k yeni ba?layanlar için %50-50 ve ustalar için %95-5 d?r. Fiziksel yeteneklerinizde ustala??p otomatik yapar hale geldikçe sürücüler çevreyle daha fazla ileti?ime girmeye ba?larlar. Tehlikeleri tespit ve kaç?nmak i?lemi devreye girer.
Bu noktadan itibaren ileri sürü? stratejilerin öneminden ve ne olduklar?ndan bahsedebiliriz. Bu stratejilerin amac? güvenli?i art?rmakt?r. Bu da i?in ne kadar önemli oldu?unu gösteren ba?l?ca nedendir. Sürü? stratejilerini bilhassa kav?aklarda, otobanlarda ve da? yollar?nda kullanma konusunda kendinizi ustala?t?r?n?z.
Zihinsel yeteneklere bir benzetmeyle ba?layal?m: Ayakkab?s?n? ba?lamay? ö?renen çocuklar? hepimiz biliriz çünkü bizde ayn? ?eyleri yapt?k. Yeni bir yetenektir onlar için ve hat?rlanmas? gereken bir sürü detay? vard?r. Ama ya?land?kça, daha çok ayakkab? ba?lama i?lemini geride b?rakt?kça bu hareket dü?ünmeden otomatik olarak yapt???n?z bir hareket olur. Buna - kaslar?n haf?zas? - denir. Ayn? prensip motor kullanma içinde geçerlidir.
Güvenlik nedir? Güvenlikten ne kastedilmektedir?
Lügatlere bakt???n?zda kelimenin anlam? “ tehlike yoklu?u “ olarak aç?klanmaktad?r. Bu mümkün müdür? Motor sürerken böyle bir durum söz konusu olabilir mi? Elbette hay?r. Daima riskler olacakt?r. Bizim risksiz bir durumda sürü? yapman?z? sa?lamak gibi imkans?z bir hayalimiz yok zaten. Peki bizim amac?m?z nedir? Amac?m?z size tehlikeleri fark etmenizi ö?retmektir. Yüksek riskli durumlar? dü?ük riskli hale getirmek suretiyle sürü?ü daha zevkli bir hale getirerek uzun y?llar bu i?i devam ettirebilmenizi sa?lamakt?r.
Sürü? stratejisi nedir?
. Yol durumu ve di?er sürücüler hakk?nda bilgi toplamak.
. Toplad???n?z bilgiyi tercüme etmek(anlamak).
. Neyin önemli oldu?una karar vermek ve sonra zaman ve mekan?n?z? maksimuma ç?karma plan? yapmak. Traksiyonunuzu(yol tutumu) maksimum yapmak ve risklerinizi minimuma indirmek.
Niye strateji kullan?r?z?
. Bunu sürekli yaparak motorunuzu kontrol alt?nda tutarken kendinize daha fazla zaman ve mekan kazand?racak ve tehlikelerden kaç?nm?? olacaks?n?z.
. ?deal olarak söylersek iyi strateji kulland?kça siz fiziksel yetenek kullanmak ve ani manevralar yapmak zorunda kalmayacaks?n?z.
Niye her sürücü strateji kullanmaz?
. Sürücülerin ço?unun kendine göre sistemleri vard?r: Fark?nda olarak yada olmadan kullan?rlar. Az bir k?s?m sürücünün hiçbir sistemi yoktur. Çünkü sürü? riskleri hakk?nda bir fikirleri yoktur. Biliniz ki motosiklet kazalar?nda yaralanma oran? %90 iken bu oran di?er vas?talarda %30 dur. Ayr?ca kazaya kar??an motosiklet kazalar?nda olu?an ölüm oranlar? di?er vas?talardan be? misli fazlad?r.
. Sürücülerin ço?u yeteneklerini fazla abart?rlar: Böyle yaparak da riskleri küçümserler. Genç sürücüler kendilerini görünmez san?rlar, tecrübeliler sahte bir güvenlik duygusu geli?tirmi?lerdir.
. E?itim ve tecrübe eksikli?i: Kendi ba??na yada arkada?tan ö?renmeler genellikle kötü tecrübelerin yanl?? de?erlendirilmesi ile ula??lm?? sonuçlar üzerine kurulmu? do?ru olmayan zanlar? size ta??r. Düzgün bir e?itim kurumundan e?itim almak ?artt?r.
?deal olan sürü? stratejilerini ac? olan yoldan ö?renmemektir.
Strateji yapma tekni?ini üç ba?l?kta toplayabiliriz:
a. Ara?t?r?n.
b. Tahmin edin.
c. Uygulay?n.
Ara?t?rmak:
Motorunuzun sesini dinleyin. Normal çal???p çal??mad???ndan emin olun. Bu hareketiniz bir ?eylerin k?r?l?p dü?meden tamir edilebilece?i zamanda motorunuzu kenara çekebilmenizi sa?lar. Dikkat da??l?m?n?n kazalar?n olma sebepleri içindeki pay? %20 d?r. Bu yüzden göz korumas? da çok önemli bir faktördür. Göremezseniz reaksiyonda gösteremezsiniz.
Tehlikeler size genellikle yo?un olarak gece saat 11.00 ile 01.00 aras? gelir. Arkadan gelen tehlikelerde. Önden gelen trafikle arkadaki trafi?i kontrol etmek için dikkatinizi bölü?türmek konusunda çok çaba gerekir, bir uyum içine girmek zorundas?n?z. Hangisine daha fazla a??rl?k vermek konusunda seçim yapmal?s?n?z. Gece stop ???klar?na bakarak fren zamanlamas? yapmak normal zamanlardan daha zordur. 100 km süratte ½ saniye 40 metre civar?nda bir yol demektir. Bu yüzden sürü?te dikkatinizin ço?unlukla öne verin ancak ???klarda veya kav?aklarda durmak için fren yaparken arkan?zdaki trafi?in durup duramayaca??n? da kontrol etmeyi ihmal etmeyin.
A??r? h?z kazalar?n büyük aktörüdür. Yüksek sürat daha dramatik ölümcül kazalar demektir, dü?ük süratlerde daha küçük yaralanmalar olmaktad?r. Otobanlarda daha seyrek ancak daha ölümcül kazalar olur. ?ehir içi yollarda daha s?k kaza olmas?n?n sebebi oralarda olabilecekleri tahmin etmenin daha zor olmas?d?r.
Tahmin etmek:
En kötüyü tahmin edin ve en iyiyi ümit edin.
Kendinize kaç?? yolu seçin. Acil durum için bu yolun motorunuzun toplam geni?li?inden biraz fazla olmas? yeterlidir. Bunu yaparken kendinizi a??r? riske sokmay?n çünkü felaketle kar??la?maman?z di?er sürücünün bir refleksine ba?l?d?r. Çarp??madan önce di?er arac?n h?z?n? ve mevcut zaman? tahmin edebilmelisiniz.
Di?er sürücülerin davran??lar?n? tahmin edin.
Di?er sürücülerin davran??lar?n?n sonucunu tahmin edin.
Kendi davran??lar?n?z?n sonuçlar?n? tahmin edin.
Neyin en fazla olaca??n?n ihtimal seviyesini tahmin edin. Tehlikenin potansiyel derecesine göre seçiminizi yap?n. Sollamak tehlikeli ise takip mesafenizi uzatarak do?ru an?n gelmesini bekleyin.
Kar?? önlemi uygulayabilip uygulayamayaca??n?z? tahmin edin. Zemin kayganken, yol yüzeyinin durumu, traksiyon yetene?i, ani manevralara m? girmeyi tercih edeceksiniz yoksa daha rahat bir pozisyona geçmeyi mi? Tahmin edin.
Özetlersek; tehlike kaynaklar?n? önceden görüp onu tehlike olmaktan ç?karacak önlemleri zaman?nda uygulamak ideal oland?r. Birini hallettikten sonra öbürüne geçin. Çok i? gibi gelir ama yapt?kça otomatik bir ?ekilde sizin do?al bir hareketiniz gibi gelmeye ba?lar ve siz daha iyi bir sürücü olursunuz.
Uygulamak:
Hangi hareketin duruma en uygun oldu?unu seçin ve nas?l yapaca??n?za karar verin.
Karar?n?z? etkileyecek faktörler ?unlard?r:
. Önceki tecrübeleriniz.
. Önceki e?itimleriniz.
. Tavr?n?z.
. Yorgunluk.
. Kimyasal zay?fl?k.
. Motivasyon.
. Fark?nda olmak seviyesi.
. Duygular.
. Tahmin etme keskinli?i.
. Seçme eylemi.
Uygulama bölümünde seçebilece?iniz üç aksiyon vard?r:
1. Haberdar etmek,
2. H?z?n?z? ayarlamak,
3. Pozisyonunuzu ayarlamak.
Hangi aksiyonu uygulayaca??n?z sizin rahatl?k ve yetenek seviyenize, motorunuzun limitlerine ve durumun kendisine ba?l?d?r.
Haberdar etmek: Varl???n?z? ve niyetinizi belli edin. Selektör yap?n, sinyal verin, korna çal?n gerekiyorsa dörtlüleri yak?n. Yol hakk?na dikkat edilmemesi yada yan?lmalar?n?n kazalardaki pay? %36.5 dur.
H?z?n?z? ayarlamak: Bazen tehlikeli durumdan s?yr?lmak h?z limitlerini a?man?z? gerektirebilir. Ancak ba?ka bir yolu yoksa bunu uygulamaktan kaç?nmay?n.
Takiplerde minimum iki saniye kural?na uyun.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Böyle bir duruma kendinizi sokmaktan kaç?n?n. ?ayet olursa gazlay?p kaç?n yada arkan?z? kollayarak uygunsa fren yap?p geri kal?n. Araçlarla rampa giri? ve ç?k??lar?nda asla paralel sürü?e girmeyiniz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Pozisyon ayarlamas?: Yolun durumu, di?er vas?talar?n durumu ve sizin görü? mesafeniz bu ayarlaman?z? yaparken etkili olacak faktörlerdir. Kar??dan gelen bir TIR varsa yolun sa??na yakla?arak aran?zdaki mekan? geni?letmek do?ru bir davran?? olacakt?r. Yollar?n ortas? genellikle ya? birikintilerinin topland??? bölümdür bu yüzden hatt?n tam ortas?ndan gitmeyin. Araçlar?n lastiklerinin geçti?i bölümler size en fazla traksiyonu verecektir. Normalde orta ?eride yak?n seyredilir. Bu durum hem size daha iyi görü? sa?lar hem sizin daha iyi görünmenizi sa?lar ve hatt?n?z? daha iyi korursunuz. Çok yak?n takibin sebep oldu?u kazalar?n oranlar? %4 ve hatt?n do?ru kullan?lmamas?ndan do?an kaza oranlar? % 6 d?r.
Özetlersek: Bu üç durum birbirini tamamlar. Varl???n?zdan haberdar etmek için sinyal, ???k ve ses kullanmak korunman?n ilk seviyesidir. Daha iyi bir haberle?me ve aran?zda tampon bölge olu?turmak için pozisyon ayarlamas? etkindir ama k?rmak yada fren yapmak da olabilir. H?z?n?z? ayarlayarak daha iyi bir pozisyona geçmekte olabilir ama acil frenleme veya gazlamakta. Amaç tehlikelerle ba? etmek, onlar? bertaraf etmektir. ?lk önlemler proaktif ikinciler reaktiftir.
Örnek senaryolar:
[Only Registered Users Can See Links]
Yukar?da meskun mahaldesiniz. 50 km h?zla gidiyorsunuz.
Ara?t?rma: Park etmi? kamyonetin önünde geri do?ru bir araç ç?k?yor. Sürücüsü motosikletin fark?nda de?il. Tek kaç?? yolunuz sola k?rmak ama büyük bir ihtimalle k?rm?z? arac?n sürücüsü de öyle yapacak.
Tahmin: Geri gelen araç sizin tek kaç?? yolunuzu t?kayacakt?r.
Uygulama: Maksimum fren yap?n; arka trafi?i kontrol edin yön de?i?tirmeye yada kald?r?ma ç?kma?a haz?rl?kl? olunuz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde karayolundas?n?z h?z?n?z 70 km.
Ara?t?r?n: Araç motorun önüne geçiyor. Yol kenar? gev?ek m?c?r ve arkada trafik var.
Tahmin: En kötü durum; araba sürücüsü kendinde de?il yada sizi öldürmeye çal???yor. Sürücü ya U dönü? yap?yor yada içti?i kahveyi üstüne döktü. Sürücünün önünüze geçece?ini bilin ve muhtemelen bir çarp??ma olacak. Asl?nda bu U dönü?üne de benzemeyen garip bir durum. Bu garip durumun dikkatinizi haddinden uzun me?gul edip zamanlaman?z? bozmas?na izin vermeyiniz.
Uygulama: Maksimum frenleme, korna ikaz? ve ya sola k?r?n yada sa?daki hende?e giriniz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde kentsel yoldas?n?z h?z 50km.
Ara?t?r?n: Kalabal?k kav?aklar, araçlar yakla??yor, kar??dan sinyal vererek gelen araç sizin yolunuza ç?k?yor yada yan?n?zdaki arac?n yoluna yada arkan?zdaki araçlar?n yoluna.
Tahmin edin: Araç motorun önüne do?ru sola dönüyor kaza kaç?n?lmaz. Solunuzdaki araç sizin önünüze k?rabilir. Durursan?z arkan?zdaki araçlar size çarpabilir.
Uygulama: H?z? azalt?n, frenleri kavray?n, fren ?????n? yak?n, aynalar? kontrol edin, yolun sa? taraf?na geçin. Korna yap?n. Sa?a k?rma?a haz?r olun yada belki kald?r?ma ç?kma?a. Sa?a dönüp yön de?i?tirmeyi göz ard? etmeyiniz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde fastfood park?ndas?n?z, h?z?n?z 15 km.
Ara?t?r?n: Yayalar ve di?er vas?talar.
Tahmin etme: Yayalar motorun önüne atlayabilir, park yerinden gerisin geriye do?ru araba ç?kabilir, herkes karn?n? doyurmakla me?gul dikkatler da??lm??t?r.
Uygulama: H?z? azalt?n, frenleri ve debriyaj? kavray?n, ortadan gidin gerekirse kornay? kullan?n?z.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde k?rsal alandas?n?z h?z?n?z 80 km.
Ara?t?r?n: Tepe görü?ü k?s?tl?yor. Yol boyumca a?açlar var. Banket yok.
Tahmin edin: Yükseltinin gerisinde hatal? bir sollama yap?l?yor. Sizin hatt?n?za geçmi?. Yada ötede bir geyik sizi bekliyor.
Uygulay?n: H?z? dü?ürün, hat pozisyonunuzu sa?a do?ru de?i?tirin, korna çal?n, durmaya yada k?rmaya haz?r olunuz.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde bölgesel karayolundas?n?z, h?z?n?z 96 km.
Ara?t?r: Kamyon yakla??yor.
Tahmin: Rüzgar? sizi yoldan atabilir. Arkas?nda gizli araba sollamaya ba?layabilir.
Uygulama: Hatt?n?z?n sa??na yana??n. Bu hem rüzgar ?okunu az alman?za hem de görünürlü?ünüzün artmas?na yarayacakt?r.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde otobandas?n?z, süratiniz 96 km d?r.
Ara?t?rma: Giri? kesimine yakla??yorsunuz. Trafik sa??n?zda. Solunuzda yol çal??mas? serbest. Fren ???klar? önünüzde.
Tahmin: Araba sizin hatt?n?za geçecek. Bölge ihtimali: Trafik ani duru? yapacak(yol çal??mas?).
Uygulama: H?z? dü?ürün, aynalar? kontrol edin, kaç?? yollar?n?z? haz?r edin, arka fren ?????n?z? yak?n.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?daki resimde kent içi trafiktesiniz. H?z?n?z 55 km dir.
Ara?t?rma: Trafik ????? sar?ya döndü. Görünürde trafik yok.
Tahmin edin: Motoru takip etmekte olan araç kav?a?? gazlay?p geçme niyetinde olabilir.
Uygulama: Aynalardan kontrol edin araban?n niyetini nas?l sezinlerseniz o duruma göre gazlay?n yada fren yap?n?z.
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Yukar?da otobandas?n?z, h?z?n?z 96 km.
Ara?t?rma: Öncelikle arkan?zdaki araç çok yak?n takip ediyor, ileride yan giri? var ve trafik yo?un. Sola kaç?? yolu arabalarca bloke edilmi?, dü?ük banket.
Tahmin: Arkadaki araç motora, motor aniden yava?larsa yada durmak durumunda kal?rsa vuracak.
Uygulama: Hat de?i?tirin, arka fren lambas?n? yak?n haberle?in, bankete yakla?arak araban?n geçmesine izin verin yada otobandan ç?k?n?z.
Ara?t?rma teknikleri:
Yak?n? ara?t?r?n: Önünüzdeki yolu, takriben 4 saniyelik yolunuzu.
Uza?? ara?t?r?n: 12-14 saniye ilerinize bak?n. Yo?un trafikte bunu yapmak zordur ancak önünüzdeki arac?n etraf?n?/civar?n? göremiyorsan?z ya çok yak?n takip ediyorsunuz yada yanl?? arac? takip ediyorsunuz demektir. Ötesini ve etraf?n? görebilece?iniz araçlar? takip edin.
Ön bölge: ?statistikler kazalar?n %77 sinin önümüzdeki sa?a ve sola 45 derecelik aç? içinde kalan bölgeden oldu?unu göstermektedir. Göz hareketi ve 2-3 saniyede bir odaklanan noktan?n de?i?tirilmesi kritik detaylar? kaç?rmam?z? engeller. Kör noktalar?n?z? kontrol ederken ba??n?z? gerekti?i kadar çevirin. Arkan?za bakmak için ba??n?z? çevirmeyin. Çok zaman al?r ve önünüzde geli?mekte olan olaylar?n dikkatinizden kaçmas?na sebep olur.
Etkili bir ara?t?rma seçici ara?t?rmadan geçer. Kritik bilgileri ara?t?r?n ve önceliklerini belirleyin. A??r? detay yüklenmeyin. Bilgiyi i?lemek için kendinize süre verin. Ara?t?rman?z? kategorize edin.