motorize_deli
28.12.07, 08:40
Fren sistemleri de?i?tikçe onlar? kullanma teknikleri de de?i?mektedir. Bir motordan inip farkl? sistemi olan ba?ka bir motora bindi?inizde fren al??kanl?klar?n?z? tekrar gözden geçirmeniz gerekir. Neticede tüm sistemler motorunuzu kontrol alt?nda tutmak için dü?ünülmü? teknolojilerdir.
Ba??ms?z Ön/Arka fren sistemleri:
Temel fren sistemidir ve tamamen sürücü taraf?ndan harekete geçirilir. Bugün birçok motorda hidrolik sistemle harekete geçirilen ön ve arka disk sistemler ve az bir say?da tamburlu arka fren sistemleri mevcuttur.
Ba??ms?z frenler sadeli?in avantaj?na sahiptir, dü?ük masrafl?d?r ve en k?sa sürede duru?u sa?larlar. Sürücüye de?i?ik durumlar için de?i?ik alternatifler sunarlar. Mesela ya?murlu havalarda yada yolculu sürü?lerde sürücü daha fazla aska fren kullanma imkan?na sahiptir. Dar U dönü?lerde yada gev?ek sat?hl? zeminlerde arka fren ön frenden ba??ms?z olarak kullan?labilir.
Burada ölçü sürücünün ustal???d?r. Ustal?k gerektirir. Sadece iki freni de ayn? anda uygulaman?n yan?nda her frenin kilitlenmemesi için kendine has bask?s?n? uygulamak da gereklidir.
1997 Kawasaki Concours un durma mesafesi 60mph dan 0 mph a 108.06 ft./36.2mt.
Birbirine ba?l? frenler(Linked):
Ba?l? frenler ön/arka birbirine ba?l? ama de?i?ik tarzda ba?l?d?rlar. Gold Wing buna tipik bir örnektir. Ön ve arka kaliperler arka frence harekete geçirilir. Arka frene basmakla tek arka fren kaliperi art? iki ön kaliperden birisi harekete geçer. Orant?lama vanas? fren bas?nc?n?n takribi %70 ni ön frene %30 nu arka frene yönlendirir. Ön freni s?kmak ise entegre sistemden ba??ms?z olarak ön frenin di?er kaliperini devreye sokar. Ba??ms?z ön/arka fren sistemlerinde oldu?u gibi, arka ve ön frenin bas?lmas? ve tam frenleme sürücüye ba?l?d?r.
Bu sistemin avantaj? panik frenlemede arkaya bas?l?nca her iki freninde devreye girmesi ama buna kar??n arka frenin önden ba??ms?z kullan?lamamas?d?r. Dar U dönü?lerde bu tip motorlarda arka fren kullan?lmaz ve tamamen debriyaj? kavrama noktas?nda tutarak ve debriyaj gaz kombinasyonu ustal??? ile dönü? yap?lmaya çal???l?r. M?c?rl?, gev?ek stabilize yollarda frenler ön frenin kilitlenip tekeri kayd?rmamas? için çok yumu?ak kullan?lmal?d?r.
2004 GL 1800A Gold Wing 60mph den 0mph a 121.4ft./40.5mt.
ABS:
Ba??ms?z, ba?l? ve entegre fren sistemleri “anti-lock” yani kilitlenmeyen fren sistemleri olarak ta adland?r?l?r. ABS tekerin dönü? h?z?n? ölçerek çal???r. Tekerin kilitlenmesine yak?n bas?nc? azalt?r, her tekerin sensoru vard?r ve bu sensorlar tekerin ekseni etraf?ndaki(rotasyonel) dönü? süratini ölçerler. Ani yava?layan teker kaymaya ba?layacak demektir. Kilitlenmesini önlemek için ABS kontrol birimleri tekerin dönü?ünü sürdürmek ve yer tutu?unun tekrar kazan?lmas? için anl?k(saniyenin bir bölümü) olarak fren bask?s?n? kald?r?rlar. Sonra tekrar tam bask? uygularlar, burada sürücü çok agresif bask? uyguluyorsa ABS h?zl? at?mlarla fren bask?s?n? kald?r?p tekrar uygular. Bu sistemlerde hedef daha k?sa sürede durmak de?il fakat frenlerin kilitlenip motorun kaymas?na sebep olma riskini ortadan kald?rmakt?r. Hatta sürücü motorunun yer tutunma kabiliyetinin üzerinde, çok sert fren yaparsa ABS sistemi durma mesafesini biraz uzatabilir.
1998 Honda VFR800FI(ABS siz) 60mph den 0mph 107.9ft./36mt.
2002 Honda VFR800FI(ABS li) 60mph den 0 mph a 119.5ft./40mt.
Kombine ABS Frenler:
Hem ön fren ve hem de arka fren tek bir ABS li hidrolik kontrol birimine ba?l?d?r. BMW R1150 RT de oldu?u gibi. Tüm BMW ler de bu güç destekli sistem vard?r. Sürücü fren elci?ine bask? uygulad???nda elektrikli servo pompalar harekete geçerler ve kaliperlerdeki bas?nc? art?r?rlar. Tam entegre sistemlerde ya el freni elci?inden yada ayak freninin pedal?ndan(peginden) iki teker üzerindeki tam frenleme i?lemi kumandas? verilir. BMW sisteminde ayr?ca uyarlay?c? bilgisayar vard?r. Ön ve arka tekerdeki kaçmadan motorun nas?l yüklendi?ini anlar. Örne?in yolculu durumda bilgisayar ilk frenlemede arka tekerin yer tutumundaki art???n? sezer ve frenlemede arkaya daha fazla a??rl?k vermeye ba?lar.
Güç destekli entegre ABS sistemleri neredeyse kusursuzdur ancak yine de sürücünün dikkat etmesi gereken taraflar? vard?r:
1. Motor çal??t?r?l?rken frenlere dokunulmamal?d?r. Bu sistem hatas?na sebep olabilir.
2. Dar dönü?lerde arka frenle yap?lan dönü?ü daraltma i?lemleri yap?lmamal?d?r çünkü arka frene bas?nca ön frene de basm?? oluyorsunuz. Bu da yava? h?zlarda motorun aniden durmas?na sebep olabilir.
3. Bu sistemler akü voltajlar?na kar?? çok duyarl?d?r.
K?smi Entegre ABS Sistemler:
BMW baz? modellerinde k?smi entegreli ABS sistemin ide üretmi?tir. Bu sistemde ön fren elci?i hem ön hem de arka kaliperleri harekete geçirir. Tam entegre sistemlerin ayn?s?d?r diyebiliriz. Ancak fark arka fren pedal?ndad?r ve bu pedal sadece arka fren kaliperini harekete geçirir. Ön fren güç yard?mc?s? i?lemi s?ras?nca ABS tam devrededir. Bu sistemin avantaj? dar alan U dönü?lerde arka freni kullanma imkan? vermesidir.
Son gelinen noktada entegre ABS güç destekli fren sistemlerinden ba??ms?z ABS fren sistemlerine dönü? yap?lmaktad?r.
Sürücü: Hala en önemli k?s?m:
Fren sistemi ne olursa olsun motosikletin süratini kontrol etmede sürücünün mahareti birinci faktördür. Ne zaman fren yap?laca??n? ve nas?l yap?laca??n? bilmek çok önemlidir. Ayn? zamanda düzgün fren yapma al??kanl?klar?na sahip olmak çok önemlidir, en ileri sistem bile teknik olmamas?n?n yada yanl?? sürü? davran??lar?n?n sebep olabilece?i kaymalar?, savrulmalar? önleyemez. (Mesela tam dönü?ün ortas?nda gaz? aniden tam kapatmak gibi). Aniden tehlikelerle kar??la?t???m?zda iyi al??kanl?klar?m?z bizi bu durumlardan çok fazla dü?ünmemize bile gerek b?rakmadan düzgün bir duru? yapmam?z? sa?layarak güvenle ç?karacakt?r.
Alfa.
Ba??ms?z Ön/Arka fren sistemleri:
Temel fren sistemidir ve tamamen sürücü taraf?ndan harekete geçirilir. Bugün birçok motorda hidrolik sistemle harekete geçirilen ön ve arka disk sistemler ve az bir say?da tamburlu arka fren sistemleri mevcuttur.
Ba??ms?z frenler sadeli?in avantaj?na sahiptir, dü?ük masrafl?d?r ve en k?sa sürede duru?u sa?larlar. Sürücüye de?i?ik durumlar için de?i?ik alternatifler sunarlar. Mesela ya?murlu havalarda yada yolculu sürü?lerde sürücü daha fazla aska fren kullanma imkan?na sahiptir. Dar U dönü?lerde yada gev?ek sat?hl? zeminlerde arka fren ön frenden ba??ms?z olarak kullan?labilir.
Burada ölçü sürücünün ustal???d?r. Ustal?k gerektirir. Sadece iki freni de ayn? anda uygulaman?n yan?nda her frenin kilitlenmemesi için kendine has bask?s?n? uygulamak da gereklidir.
1997 Kawasaki Concours un durma mesafesi 60mph dan 0 mph a 108.06 ft./36.2mt.
Birbirine ba?l? frenler(Linked):
Ba?l? frenler ön/arka birbirine ba?l? ama de?i?ik tarzda ba?l?d?rlar. Gold Wing buna tipik bir örnektir. Ön ve arka kaliperler arka frence harekete geçirilir. Arka frene basmakla tek arka fren kaliperi art? iki ön kaliperden birisi harekete geçer. Orant?lama vanas? fren bas?nc?n?n takribi %70 ni ön frene %30 nu arka frene yönlendirir. Ön freni s?kmak ise entegre sistemden ba??ms?z olarak ön frenin di?er kaliperini devreye sokar. Ba??ms?z ön/arka fren sistemlerinde oldu?u gibi, arka ve ön frenin bas?lmas? ve tam frenleme sürücüye ba?l?d?r.
Bu sistemin avantaj? panik frenlemede arkaya bas?l?nca her iki freninde devreye girmesi ama buna kar??n arka frenin önden ba??ms?z kullan?lamamas?d?r. Dar U dönü?lerde bu tip motorlarda arka fren kullan?lmaz ve tamamen debriyaj? kavrama noktas?nda tutarak ve debriyaj gaz kombinasyonu ustal??? ile dönü? yap?lmaya çal???l?r. M?c?rl?, gev?ek stabilize yollarda frenler ön frenin kilitlenip tekeri kayd?rmamas? için çok yumu?ak kullan?lmal?d?r.
2004 GL 1800A Gold Wing 60mph den 0mph a 121.4ft./40.5mt.
ABS:
Ba??ms?z, ba?l? ve entegre fren sistemleri “anti-lock” yani kilitlenmeyen fren sistemleri olarak ta adland?r?l?r. ABS tekerin dönü? h?z?n? ölçerek çal???r. Tekerin kilitlenmesine yak?n bas?nc? azalt?r, her tekerin sensoru vard?r ve bu sensorlar tekerin ekseni etraf?ndaki(rotasyonel) dönü? süratini ölçerler. Ani yava?layan teker kaymaya ba?layacak demektir. Kilitlenmesini önlemek için ABS kontrol birimleri tekerin dönü?ünü sürdürmek ve yer tutu?unun tekrar kazan?lmas? için anl?k(saniyenin bir bölümü) olarak fren bask?s?n? kald?r?rlar. Sonra tekrar tam bask? uygularlar, burada sürücü çok agresif bask? uyguluyorsa ABS h?zl? at?mlarla fren bask?s?n? kald?r?p tekrar uygular. Bu sistemlerde hedef daha k?sa sürede durmak de?il fakat frenlerin kilitlenip motorun kaymas?na sebep olma riskini ortadan kald?rmakt?r. Hatta sürücü motorunun yer tutunma kabiliyetinin üzerinde, çok sert fren yaparsa ABS sistemi durma mesafesini biraz uzatabilir.
1998 Honda VFR800FI(ABS siz) 60mph den 0mph 107.9ft./36mt.
2002 Honda VFR800FI(ABS li) 60mph den 0 mph a 119.5ft./40mt.
Kombine ABS Frenler:
Hem ön fren ve hem de arka fren tek bir ABS li hidrolik kontrol birimine ba?l?d?r. BMW R1150 RT de oldu?u gibi. Tüm BMW ler de bu güç destekli sistem vard?r. Sürücü fren elci?ine bask? uygulad???nda elektrikli servo pompalar harekete geçerler ve kaliperlerdeki bas?nc? art?r?rlar. Tam entegre sistemlerde ya el freni elci?inden yada ayak freninin pedal?ndan(peginden) iki teker üzerindeki tam frenleme i?lemi kumandas? verilir. BMW sisteminde ayr?ca uyarlay?c? bilgisayar vard?r. Ön ve arka tekerdeki kaçmadan motorun nas?l yüklendi?ini anlar. Örne?in yolculu durumda bilgisayar ilk frenlemede arka tekerin yer tutumundaki art???n? sezer ve frenlemede arkaya daha fazla a??rl?k vermeye ba?lar.
Güç destekli entegre ABS sistemleri neredeyse kusursuzdur ancak yine de sürücünün dikkat etmesi gereken taraflar? vard?r:
1. Motor çal??t?r?l?rken frenlere dokunulmamal?d?r. Bu sistem hatas?na sebep olabilir.
2. Dar dönü?lerde arka frenle yap?lan dönü?ü daraltma i?lemleri yap?lmamal?d?r çünkü arka frene bas?nca ön frene de basm?? oluyorsunuz. Bu da yava? h?zlarda motorun aniden durmas?na sebep olabilir.
3. Bu sistemler akü voltajlar?na kar?? çok duyarl?d?r.
K?smi Entegre ABS Sistemler:
BMW baz? modellerinde k?smi entegreli ABS sistemin ide üretmi?tir. Bu sistemde ön fren elci?i hem ön hem de arka kaliperleri harekete geçirir. Tam entegre sistemlerin ayn?s?d?r diyebiliriz. Ancak fark arka fren pedal?ndad?r ve bu pedal sadece arka fren kaliperini harekete geçirir. Ön fren güç yard?mc?s? i?lemi s?ras?nca ABS tam devrededir. Bu sistemin avantaj? dar alan U dönü?lerde arka freni kullanma imkan? vermesidir.
Son gelinen noktada entegre ABS güç destekli fren sistemlerinden ba??ms?z ABS fren sistemlerine dönü? yap?lmaktad?r.
Sürücü: Hala en önemli k?s?m:
Fren sistemi ne olursa olsun motosikletin süratini kontrol etmede sürücünün mahareti birinci faktördür. Ne zaman fren yap?laca??n? ve nas?l yap?laca??n? bilmek çok önemlidir. Ayn? zamanda düzgün fren yapma al??kanl?klar?na sahip olmak çok önemlidir, en ileri sistem bile teknik olmamas?n?n yada yanl?? sürü? davran??lar?n?n sebep olabilece?i kaymalar?, savrulmalar? önleyemez. (Mesela tam dönü?ün ortas?nda gaz? aniden tam kapatmak gibi). Aniden tehlikelerle kar??la?t???m?zda iyi al??kanl?klar?m?z bizi bu durumlardan çok fazla dü?ünmemize bile gerek b?rakmadan düzgün bir duru? yapmam?z? sa?layarak güvenle ç?karacakt?r.
Alfa.