motorize_deli
27.12.07, 12:01
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
1. Do?ru dönü? her ?eyden çok a??rl?k yerle?tirmektir. Selede hafif yan oturun. Bu motorun d?? taraf?na ilave a??rl?k koymakt?r. Daha spesifik olarak d?? pedala ki bu pedal motoru kö?e içinde adeta kök sald?r?r.
2. D?? dirsek, resimde sol dirsek, yukar?da tutulur ve motoru kontrolde tutup yönlendirme kolu olarak kullan?l?r.
3. Ba??m dönü? ç?k???na dönük çünkü olabildi?ince ileri bakmak önemli çünkü beden ve motor ba??n?z?n hareketlerini takip eder.
4. Sol el debriyaj üzerinde, parmaklar elcik üzerinde güç gerekti?inde düzgünce kavrama yapt?racak ?ekilde haz?r.
5. Sa? el gaz? çeviriyor çünkü dönü?ün bu noktas?nda gaz verilir.
6. ?ç ayak pedal d???nda hafifçe yerden yukar?da, dengeye yard?mc? ama mecbur kalmad?kça yere koymay?n. .
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Arka arkaya kasisler çok s?k? bir u?ra? ve ustal?k ister. Motoru üst viteslerde tutman?n yan? s?ra a??rl???n?z? geriye verin.
1)Ayakta durarak sald?r? pozisyonunuzu muhafaza edin. Ayn? zamanda kalçalar?n?z arka çamurlu?un epey üstünde olsun.
2)Bunlar? yaparken motoru dizlerinizle çok s?k? tutun; bu motorun yanlara hareketleri s?ras?nda kontrolün daha iyi yap?lmas?nda sürücüye yard?m edecektir.
3)A??rl???n?z ayak ayalar?n?zda olmal?d?r, parmaklar?n?z yukar? bakacak ?ekilde olmal?d?r ki bir yere tak?lmas? ve dizlerinizin k?r?k vaziyetteyken izdü?ümleri ayak parmak uçlar?n?z?n önüne geçemeyecek oranda olmal?d?r.
4)Üst bedeninize gelince, omuzlar bir hizada elcikler her türlü darbede elinizden gitmeyecek kadar s?k? tutulu olacakt?r.
5)Debriyajda sürekli bir parma??n tutulmas? zorunludur çünkü ritim tutturmak ve önü yukar?da tutmak için devaml? komut vermek durumundas?n?zd?r.
6)Ba??n?z yukar?da ve bak??lar ileride olmal?d?r ki reaksiyon verebilmek için engelleri önceden görüp düzenleme yapabilesiniz.
7)Ön tekerin biraz havada tutulmas?, saplanmalar? önleyecek ve engellere daha yumu?ak vurmas?n? sa?layacakt?r.
DEBR?YAJ ÇALI?MA
Debriyaj? ne kadar iyi kulland???n?z motor kullan?m?nda çok önemli bir unsurdur.
Merkezi pozisyonda dikilerek debriyaj, fren ve gaz kombinasyonunu kullanmayla ba?layal?m. Yürüme h?z?nda küçük daireler içinde ayakta sürü? yap?n. Bu esnada ayaklar?n?z? yere basmaktan kaç?n?n. Bu çal??mada ustala?t???n?zda daireleri küçültün ve daha küçültün. Ta ki gidon tam dönük duruma gelinceye kadar. Buradan tam dönük gidonla sekiz çizme çal??mas?na geçin. Yürüme h?z?nda olabildi?ince sabit kalman?z gereklidir. Bu debriyajdan maksimum faydalanman?z? sa?lar.
Küçük bir çukur yada 30 cm lik bir yükselti bulun. Üzerinde rahatl?kla geçebilece?iniz bir ?ey olsun. Önce bu engelle normal yolla mücadele edin sonra engele yakla??rken vitesi yükseltin. Tam yakla?t???n?zda debriyaj? seri olarak ama düzgün bir ?ekilde b?rak?n ve önü yeterince kald?racak kadar gaz? aç?n. Ustala??nca da tersini yap?n. Engele birinci vites de yava? yakla??n ve durma h?z?na yak?n bir noktada debriyaj? h?zla b?rakarak önü kald?r?n.
Di?er bir debriyaj kontrolü çal??mas? da arka fren kullan?larak arkan?n kayd?r?lmas? ve 90 derece dönü? yap?lmas?d?r. Bir i?aret seçin ve o i?arete kadar birinci viteste sürün, a??rl???n?z tam ortada ayaktas?n?z, i?arete ula??nca debriyaj? çekin ve 90 derecelik dönü?ü gerçekle?tirmek için arka freni kilitleyin. Motorun burnu istedi?iniz hedefe dönünce debriyaj? b?rak?n ve ayaklar?n?z? yere basmadan sürü?e devam edin. Debriyaj? düzgün bir ?ekilde b?rakmak önemlidir. Birden elci?i sal?vermeyin. Buna daha bir renk katmak istiyorsan?z kaymadan sonra tekere kald?r?n. Motorun anl?k durma noktas?na geli?ine izin verin ve ön tekeri çekin. Bu traksiyon duygunuzu da geli?tirecek bir çal??mad?r. Ayn? zamanda debriyaj ve gaz? kullanma beceriniz ve dengeniz geli?ecektir.
Daha ileri bir çal??ma tekni?i de dü?ük süratlerde teker yapmakt?r. Yürüyü? h?z?nda sürü? yaparken gaz ve debriyaj? iyi kullanarak tekere kalk?n ve motor denge noktas?na ula?t???nda arka freni kullanarak önü yere indirin. Bu yüzden sa? aya??n?z daima arka fren pedal? üzerinde olmal?d?r.
DÖNÜ?LERDE BACA?IN KULLANILMASININ AMACI VE KURALLARI
?ç taraftaki baca??n ileri ç?kar?lmas?n?n amac? vücut a??rl???n?z?n öne aktar?lmas? içindir. Bacak dönü? istikametini gösterir pozisyondayken sürücünün sele üzerindeki kalça pozisyonunu da gerekli yönde ?ekillendirir.
Kural 1: Baca??n?z? direk olarak ileri do?ru uzat?n?z. Baca??n?z? motorunuzun merkezi hatt?na olabildi?ince yak?n tutunuz. Yana do?ru açmay?n?z. Fazla yana do?ru açman?z baca??n?z?n bir anda geri at?lmas?na sebep olabilir.
Kural 2: Aya??n?zla yere dokunmay?n?z. E?er aya??n?z yere çarparsa baca??n?z?n motoru dengeleme etkisi ortadan kalkarak motoru üç ayakla dengelenen bir araç durumuna sokar. Motorun denge merkezini de?i?tirir.
Kural 3: Baca??n?z takoz de?ildir. Daha çok ip cambazlar?n?n elindeki uzun s?r???n görevini yapmaktad?r. Hiçbir ?ekilde aya??n?za yer üzerinde kayma yapt?r?lmamal?d?r. Kaza ile yere çarparsa derhal kald?rarak yerden 10 cm yukar?da olacak ?ekilde tutunuz.
Kural 4: Diz ekleminiz tam aç?lm?? durumda olmas?n. Mutlaka biraz k?r?k vaziyette tutulmal?d?r. Bu yerden bir darbe gelirse emebilmesi içindir. Ayr?ca dü?meniz durumunda derhal baca??n?z? geri çekebilmeniz için size gerekli esnekli?i sa?layacakt?r.
Kural 5: Dönü? biter bitmez uzatt???n?z baca??n?z? derhal geri çekerek pedal?n üzerin koyun. Geriye sal?nmas?na yada herhangi bir sallanmaya izin vermeyiniz.
Kural 6: D??a açt???n?z baca??n?z?n motorunuzun arkas?na çekilmesine asla izin vermeyiniz. E?er bu baca??n?z?n motorun arkas?na do?ru çekiliyorsa kendi baca??n?z?n üzerinden geçme riski vard?r. Yada bile?inizi burkabilir veya arka aks ba?lant? somunun oldu?u yere çarpmas? sonucu kötü zedeleyebilirsiniz.
Kural 7: Baca??n?z ileri do?ru aç?kken motor kaymaya ba?larsa iki seçene?iniz vard?r.
Seçenek 1) Baca??n?z? derhal geri al?p aya??n?z? pedal?n üzerine çekin ve motorun kaymas?na fren ve gaz kontrolüyle engel olmaya ve düzeltmeye çal???n.
Seçenek 2) Aya??n?z? bir anl?k motosikletle do?ru aç?da motoru do?rultacak bir ivme sa?lamak için yere vurarak motoru düzeltmeye çal???n?z. Asla kayma durumunda baca??n?z? uzat?lm?? vaziyette tutmay?n?z çünkü gidon elcikleri bald?rlar?n?z?n üstünü diziniz dayanak noktas? olmak kayd?yla levye gibi bast?racakt?r ki bu çok ac? verir.
FREN YAPMANIN ?PUÇLARI
Kros sporunda fren yapman?n 10 adet ipucu vard?r.
?pucu 1: Çok erken fren yapamay?n?z. Daha derine dalmak bir yar??ç?n?n rakibini dönü?lerde geçmesinin tek yoludur. Dönü?lerde aç?k almak zaman kayb?d?r. (Bilhassa her lap 10 ve üstü dönü? içeriyorsa).
?pucu 2: Fren i?aretleri kullan?n?z. Pist yar??ç?lar? viraja yönlendiren i?aretleri sayarlar. Bir pist yar??ç?s?, yada yol yar??ç?s?(trafi?e kapat?lm?? yollardaki resmi yar??lardan bahsediyoruz) 3., 2., yada 1. i?rette fren uygulamas? yapmay? seçebilir. Motorkrosçular?n bu ?ekilde frenleme yapma i?aretleri yoktur ama onlarda bir saman balyas?n?, bir kayay?, bir pet ?i?esini yada bayrakç?y? i?aret olarak seçmemeleri için bir neden yoktur. ??aretinizi bir kere seçti?inizde ayn? i?areti her tur (lap) için kullan?n?z. Birçok sürücü yar?? ilerledikçe daha erken frenleme yapma davran??? içine girer.
?pucu 3: Fren kullanmaya karar verdi?inizde sert fren yap?n?z, kedi ile oynar gibi davranmay?n?z. Fren yapman?z gerekti?ine karar verdi?inizde frenleri s?k? kullan?n?z.
?pucu 4: Motor dik durumdayken fren yap?n?z. Motor hala düz hatta gidiyorken frenleme i?leminizin büyük bölümünü yap?n?z. Dik durumdaki motor lastiklerin en fazla yerle temas etti?i durumu verdi?i için bu durumda tekerlerin kilitlenmesine, kaymaya ve sert zemine yat?k vaziyete göre daha bir dirençlidir.
?pucu 5: Ön freninize güvenin. Duru? gücünün teknik olarak %70 i ön frenden gelir. Arka fren ise büyük oranda yönsel kontrolü sa?lar. Bunu motoru sürü?e etmesini sa?layarak yapar. Birde arkay? kayd?rmada kullan?l?r. Acil durman?z gerekince ön freni kullan?n. Ama ön tekeri yumu?ak zemine gömemeye dikkat ederek.
?pucu 6: Kum, çamur ve tepeler daha az frenleme ister. Yukar? ç?k??larda gaz kesmek yeterli olabilir. Çünkü yerçekimi motorun momentumuna(ivmesine) kar?? çal??maktad?r. Ayn? dinamikle kum ve çamurda sürtünmenin yard?m?yla daha az frenle duru? imkan? verir.
?pucu 7: Ters e?imli tepeler ve virajlar frenlere çok hafif dokunu? gerektirir. Ters e?imli bir virajda s?k? bir fren ve elbisenizin deseni de?i?ir. Asfalt desenine benzer.
?pucu 8: Elcikleri kendi vücut yap?n?za ve sizin fren yapma tarz?n?za uygun olacak ?ekilde ayarlay?n?z. Ön fren elci?indeki bo?luk minimum olmal?d?r. Parmaklar?n?z?n(genellikle tek parmak kullan?l?r) ilk ekleminin bükülmesi ile uygulama ba?lamal? ve ikinci ekleminin bükülmesi gerçekle?ti?inde frenler kilitlenmi? olmal?d?r.
?pucu 9: Debriyaj? çekmeye haz?rl?kl? olun. E?er önünüzdeki yar??ç?y? gelecek virajda sollamak niyetindeyseniz bilhassa 125cc ler de yada 4 zamanl?larda debriyaj? çekmeniz gerekecektir. Debriyaj? çekmeniz size motoru bay?ltmadan ön ve arka freni maksimum kullanma imkan? verir.
?pucu 10: Fren yaparak kayd?rmada ustala??n. Arka freni kilitleyerek virajlarda motorun arkas?n? kayd?rmak e? zamanl? iki i?lemi birden yapar. Arka teker kayarken ön fren motorun önünü apekse sabitlemekte kullan?l?r. Arka frenin kilitlenmesi ile kaymak özde dönü?ün içindeki apeksin etraf?nda kaymakt?r ve yeni hatt?n?za döndü?ünüzde gazlay?p yolunuza devam edersiniz. Bu teknik bilhassa firkete-saç örgüsü(hairpin) virajlarda, yoku? yukar? dönü?lerde ve sertle?mi? toprak zeminlerde çok etkilidir.
Uyar?: Bu tip çal??malar kros tip motorlarla, tam donan?ml?, ayakta ve arazide ve kontrol alt?nda yap?l?r.
KROS YARI? TEKN?KLER?
Viraj Giri? Tekni?i:
Dönü? kompleks bir i?tir, bir çok noktan?n do?ru zamanda göz önüne al?nmas?n? gerektirir.
Burada bahsedece?imiz konular oluk, çamur izleri yada alan dönü?ü gibi konulara girmeyecektir. Amaç daha çok temel olan becerileri, bu becerilerin sizde refleks haline gelmesi ?artt?r, aç?klamakt?r. Ancak bu temel noktalar bir kere sizde sürü? becerisi olarak oturup ve siz bunlarda ustala?t?kça di?er ileri dönü? teknikleri bunlar?n üzerine kolayl?kla oturtturulabilir.
Viraja giri? tekni?ini çal??mak üzere e?itim alan?na ç?kt???n?zda önce bir tekni?i çal???n. Bunda ustala??nca di?erine geçin ve sonra tekrar bir di?erine daha.
?leriyi taray?n?z:
Viraja yakla??rken siz motorunuzu sürdü?ünüz vitesin say?s?na göre beher vites için bir veya iki motor ötesine bakmal?s?n?z. Sadece ön çamurlu?unuzun biraz önüne de?il.
Bu denge kurman?z? sa?lar ve herhangi bir engelin çarpmas? sonucu ola?acak yava?lamaya kar?? reaksiyon göstermeniz için size daha fazla zaman sa?lar. Ço?unlukla yol yar??lar?nda da oldu?u gibi viraj?n d?? kenar?ndan ba?lamak iyidir.
Fren yapmak için aya?a kalk?n?z:
Dönü?ler yar?? ba?lar?nda genellikle yumu?ak geçer, yüzey düzgündür ancak yar???n ilerleyen safhalar?nda derin izler, çukurlar olu?maya ba?lar. Bu olu?umlarda motorunuzun üzerinde yava?lat?c? darbelere sebep olacaklard?r. Bu yüzden siz viraj giri?lerinde motor üzerindeki duru? pozisyonunuzu buna göre ayarlamal?s?n?z.
Düzgün yüzeyli virajlara giri?ler daha yüksek süratlerde yap?labilir, bu durumda sürücü a??rl???n? arkaya almal?d?r ki fren yapt???n?zda arka tekerin yerden kesilme e?ilimini olabildi?ince dengelesin. A??rl???n?z? arkaya ald???n?zda dirseklerinizi yukar?da tutun. Bu sizin gidon üzerinde ki hakimiyetinizi art?r?r. Bacaklar?n?z dik tutmay?n, dizlerden hafif k?r?k olsun. Bu çarpmalar?n tesirini azaltacakt?r. Böylece bacaklar?n?z ve kollar?n?z süspansiyona yard?mc? unsurlar olurlar.
Viraj yüzeyleri bozulup sürü? sertle?tikçe giri?lerde sizin motorunuzun üzerinde daha merkezi bir konumda oturman?z gerekecektir. Bu oturu? ?ekli ile siz motora ileri ve geriye do?ru daha rahat bir hareket serbestisi vermi? olursunuz ayr?ca motorun arkas?n?n sizi havaya do?ru f?rlatmas?ndan korunursunuz. Motoru dizlerinizle tutunuz. Dizler yine k?r?k, dirsekler yukar?da olarak süspansiyona yard?mc? olun ve bu sizin sakatlanmaman?z aç?s?ndan da ?artt?r.
Daha ileri seviyedeki sürücüler için ?unu önerebiliriz. Kar??n?zdaki engellerin(çukur yada yükselti) hepsi neredeyse birbirleriyle e?it boyutlarda ise frenleri kullan?rken e? zamanl? olarak gaz? biraz aç?n. Bu davran???n?z zincir tork reaksiyonun bir k?sm?n? bo?altacak ve buda arka süspansiyonlar üzerindeki yükü biraz azaltacakt?r. Bu durumda süspansiyonlar?n darbe emi? yetenekleri artacakt?r. (A??r? gergin zincir arka süspansiyonlar? kasar). Tek bir büyük çukura girdi?inizde de ayn? avantaj? elde edebilmek için fren uygulamas?nda iken bir gaz verme/kesme yap?n.
Frenleri do?ru kullan?n?z:
Durdurma gücünün neredeyse %75 i ön frenden gelir. Bunu hat?rlay?n ve sert zeminlerde bile fren kullanma konusunda kendinizden(becerinizden) emin olunuz.
Ancak arka freni ihmal etmeyiniz. Arka fren motorunuza yönsel do?ruluk sa?lar. Arka fren kullan?lmad??? durumlarda ?ase çok fazla esneyece?i için motorda do?rusal yönden sapmalar?n olmas? kaç?n?lmazd?r ayr?ca arkay? kayd?rarak yapaca??n?z h?zl? karesel dönü?lerde yine arka fren kullan?l?r.
Viraj?n içine su gibi ak?n?z:
Eski bir söz derki “yumu?ak gidi? h?zl?d?r”. Bu eski deyi? dönü?lerde kesinlikle do?rudur. Viraja yeterince h?zl? girebilmek sizin en d??tan gelerek direk olarak apeks noktas?na yönelmenizle olur. Bir yol yar??ç?s? gibi düz bir hatt? takip etmeniz en h?zl? olan ?ekildir. Bu usul çift apeksli virajlar haricinde viraja daha düz(içten) girip apekste arkay? kayd?rarak burnunuzu ç?k?? noktas?na vermekten ço?u zaman daha iyi bir tur zaman? demektir. Çünkü kayd?rma tekni?inin bir noktas?nda durma h?z?na kadar dü?ersiniz. Ama e?er biri sizi geçmeye çal???yorsa bu tekni?i kullanmay?n çünkü di?er sürücü sizi mutlaka dönü? hatt?n?z?n iç taraf?ndan kesecektir. Yar??tas?n?z birileri sizi bloke etmeye mutlaka çal??acakt?r. Buna k?zmamal?s?n?z. Çünkü buras? yar?? meydan?. Tabi kurallar? da vard?r. Neticede Roma devrindeki gladyatörler de?ilsiniz.
Virajdan evvel do?ru vitese geçmi? olunuz:
Bu kural bilhassa sa? aya??n?z vites pedal?ndan uzakta ve ön tekerin yak?n?nda bir yerlerde oldu?u için sola dönü?lerde daha önemlidir.
Viraja girmeden önce dönü? boyunca engellerin üzerinden geçerken kullanaca??n?z uygun vitese geçiniz. Bu sizin dönü? esnas?nda viteslere de?il de dönü?ün kendisine konsantre olman?z? sa?lar. Ayr?ca dönü? esnas?ndaki vites de?i?tirme hareketi motorun bir taraftaki dengesini bozacak ve dönü? i?lemini sarsacakt?r. Saniyelerle yar??t???n?z? unutmay?n?z.
Dönü? için tek bir hareketle oturunuz:
Fren uygulaman?z? son ana b?rakarak yumu?ak bir hareketle oturmadan hemen önce, viraja girmeden s?k? bir ?ekilde ve tek bir düzgün hareketle yapman?z gerekir.
Burada viraja girerken üç ?eyden sak?n?n?z:
1) Engellerin frenleyici darbeleri esnas?nda oturmak.(Ön tekeri bir engele vurdu?unuzda bunun motor üzerinde h?z kesici bir etkisi olur. Ayr?ca ön lasti?in trail dedi?imiz yerle temas yüzeyindeki pivot denen dönü? nokta ekseniniz de darbenin tesiriyle temas yüzeyinin önünden arkas?nda bir noktaya savrulur(negatif trail) ve buda motorun sürü? geometrisini bozarak dengenin kaybolmas?na sebep olur). Ayakta iken hem motorun a??rl?k merkezini a?a??ya ald???n?z için(seleden pedallara) ve hem de motorun alt?n?zda daha rahat hareket etmesine olanak verdi?iniz için ve de kollar?n? ve bacaklar?n?z?n da yard?mc? süspansiyon görevi yaparak sizin darbeyi daha az hissetmenizle size psikolojik ve bedensel daha rahat hareket imkan? verdi?i içi önemlidir.)
2) Gaz? kapatma ve fren yapma aras?nda motora gezinti zaman? b?rakmak. (Yani a??r davranmay?n. Motor yürüdü?ü her cm yi sizin bilinçli olrak verdi?iniz komutla yaps?n. Sizin isteminiz d???nda tekerler dönmesin.)
3) Motora otururken e? zamanl? bir hareket olarak de?il de sonras?nda ikinci bir hareket olarak baca??n?z? uzatmak.(Otururken kendiniz dönü?ün tersi istikametine kayd?rarak oturmal?s?n?z ve ayn? anda kalçalar?n?z seleye de?meden baca??n?zda uzan?yor olsun.)
Engellerde darbelerle olu?an frenlenme(motorun h?z?n?n do?al larak dü?mesi) esnas?nda sürücü oturur durumda ise bu durum süspansiyonlar?n üzerindeki yükü art?r?r ki bu esnada siz süspansiyonlar?n?z?n tüm gezinti aral?klar?na(çatallar?n ve ?okun s?k??ma ve sekme aras?ndaki hareket mesafesi) en çok gereksinim duydu?unuz bir andas?n?zd?r. Tabi kol ve bacaklar?n?z?n süspansiyon i?levleri de iptal durumdad?r.
Gezinti zaman?n? azaltmak (ne frende nede gazda sert olmad???n?zda) bir ?artt?r. ?yi bir tur zaman? yapmak istiyorsan?z bundan kesinlikle kaç?nmal?s?n?z.
Viraj giri?inin son safhas?na geldi?inizde tek düzgün bir hareketle ayaktaki frenleme pozisyondan öne do?ru oturu? pozisyonuna geçiniz. Bunu yaparak ön tekere a??rl???n?z? öne aktararak ön tekere azami yönlendirme yetene?ini vermelisiniz. Oturup sonra aya??n?z? ileri açmay?n?z. ?kisi düzgün, ak?c? bir ?ekilde ve biri di?erinin ard?ndan de?il ama e? zamanl? olarak tek bir hareketle yap?lmal?d?r..
Dönü?ün içindeki aya??n?z? ileri, ön tekere do?ru uzat?n?z:
Aya??n?z? uzat?rken aya??n?z? yere ula?t?rmaya(de?dirmeye) çal??may?n?z. B?rak?n yer aya??n?za ula?s?n. Aya??n?z? tekerden 30-40 cm aç?kta olacak ?ekilde tutun. Botlar?n?z?z yüzey üzerinde daha kolay kaymas? için parmaklar?n?z? yukar?da tutunuz.
Viraj? Kesme:
Frenlemeyi bitirip giriyorsunuz, gözler ileride kesmeyi yapaca??n?z nokta üzerinde. Elciklere a??rl?k vererek ön teker traksiyonunu kuvvetlendiriyorum.
Seleye oturmaya ba?lamamla birlikte gözlerimi gitmek istedi?im yere çeviriyorum. Bu durumda o yer ana süpürme hatt?ndan dönü? yapaca??m eksen noktas?d?r.
Eksen dönü?ünü üst bedeninizle ba?latacaks?n?z. Sa?a dönüldü?ü için hafifçe gidonun sol taraf?na do?ru yükseliyorum ve arka freni motorun arkas?n? att?rmak için kullan?yorum.
Motorun bay?lmamas? için debriyaj? hafifçe çekiyorum. Arka taraf hala kay?yor bu yüzden dengeyi üst bedenimle muhafaza ediyorum. Ayn? zamanda olabilecek sürprizler içinde ileri bak?yorum.
Yönsel de?i?imimi neredeyse tamamlam?? olmam gaz açmam? ve a??rl???m?n öne al?nmas? zaman?n? getiriyor. Debriyaj? z?platmadan b?rak?n, arkaya spin att?rmadan gaz vererek dönü?ü tamamlay?n?z.
Ç?k??ta gaz verirken neredeyse gidonun üzerindesiniz. Önünüzde tepecikler yoksa böyle viraj kesmek önünüzdeki yar??ç?n?n iç taraf?na girerek onu geçmenizi sa?lar. En önemli ?ey daima de?i?ik hatlar? denemenizdir.
Dik ?ni?ler:
Dikkatli olun. E?imin fazlal??? h?zlanma demektir. ?ki ayakta pedallarda olsun. Motor vitese tak?l?, el debriyajda ve motor off da. ?ayet h?zlanma artarsa debriyaj? b?rakarak arka tekerin tutmas?n? sa?lar?m. Yar??ta mümkün oldu?unca motor çal???r durumda tutmaya çal???l?r.
A?a?? süzülmeye ba?lad???mda bir sürü arka fren ve bir sürü ön fren. Vücut a??rl???m? olabildi?ince arkaya veririm ve arka freni a??rl?kl? kullan?r?m. Ön freni fazla kullan?rsam ön saplan?p beni didonun üzerinden f?rlatabilir. H?zlanmay? kontrol alt?nda tutarak a?a??ya h?zla vurmamaya dikkat edin. H?zlanma kontrolü birinci derece önemlidir.
Motoru yer yüzeyine olabildi?ince dik tutmaya çal???n ve vücudunuzu ini? boyunca kullanarak alt?n?zdaki motorun sa?a sola hareketlerini serbest b?rak?n.
Dipte sola do?ru keskin bir dönü? yapmam gerek. . Bu yüzden tepe içine do?ru e?ilip ön freni b?rakarak arkan?n kaymaya ba?lamas?na izin veriyorum. Dipte sola gideceksem sola e?iliyorum, sa?a gideceksem sa?a e?iliyorum.
Dü?ü?ler:
?z sürü?ü esnas?nda en büyük korkunuz olan dikey dü?ü?lerle yüzle?mek zorundas?n?zd?r. Alternatif yol arayabilirsiniz ama bu karizman?z?n çizilmesi, önünüzdeki bütün hafta arkada?lar?n?z?n size gülmesi demektir. Dikey dü?ü?ler hepimizi gerer ve motorla kavga eder gibi sürmemize sebep olur. Bu durumda da ön frene dokunmak yada tüm yolu kayarak gitmek kafan?z?n üstüne ini? yapman?z demektir.
Dü?meye yak?n frenler kullan?l?r, tüm frenleme i?i dü?ü? ba?lamadan yap?lm?? olmal?d?r. Dü?ü?ün nas?l olaca??n? tahayyül edebilmeniz için dü?ü? noktas?na varmadan evvel olabildi?ince ileri bak?n.
Dü?ü?ü ba?latt???n?zda frenleri b?rak?n. Frenleri kilitlemek motoru dengesizle?tirir. Bu durumda motor istedi?iniz yere gitmez ve siz hatt? kaybedersiniz. A??rl???n?z? arkaya do?ru vermeye ba?lay?n. Tam dü?ü? ba?lad???nda bunu yap?n; bu i?lem do?ru zamanda yap?lmal?d?r, erken yaparsan?z a?a?? bir kütük gibi inersiniz.
Arka tekerinizde dü?meye ba?lay?nca a??rl???n?z? geri vermeyi bitirin. Motoru dizlerinizle s?k?ca tutun. Bu motoru düz tutabilmeniz için gereklidir. Bu noktada nereye gitti?inize bak?n. Önünüzdeki engel veya kayalara dikkat edin.
Dibe yakla?t???n?zda frenleri gere?ince kullan?n veya ikinci bir engelden evvel h?z? normale getirmek için gaz? kullan?n. Burada rahatl?k devaml? ileri bakmaktan geçer. Hiçbir ?eye kilitlenmeyin, gev?ek, rahat olmaya çal???n ve ani hareketler yapmay?n. Bunu ba?arabilirseniz tekrar yap?n o zaman siz art?k ate? çemberinin içinden atlamaya haz?rs?n?zd?r.
Kaygan ?ni?ler:
Killi, dik kayal?klardan a?a??lara süzülmek için Bengale gitmeniz gerekmiyor. Bu kombinasyonu her yerde bulabilirsiniz. Bu tür bir maceran?n sürücünün kafa üstü çak?lmadan gerçekle?tirilmesini ?öyle aç?kl?yabiliriz:
Belirli bir noktaya varmadan önce dibi mümkün oldu?unca tarayarak en güvenli, düz ve kolay yolu bulun. Çünkü ini?e ba?lad???n?z anda tutunma kalmaz ve hat de?i?tirmeniz mümkün de?ildir. Mümkün oldu?unca ileri bakman?n gayesi sürprizlerle kar??la?mamak ve kazas?z maksimum h?zla ini?i yapabilmek içindir.
?kinci önemli hareket vücudunuzu arka çamurlu?a do?ru geriye vermektir. Bu pozisyon motoru bacaklar?n?zla s?k?ca kavraman?za, a??rl???n?z? da arka teker üzerinde tutman?z? sa?layacakt?r. Ön taraf? da hafifleterek engellerin üzerinden a?mas?n? kolayla?t?racakt?r. Frenlerle çok hassas olun. Kayd?rmaya sebep olmay?n. Gerekti?i kadar s?k? kullan?n. Frenleri kullanabilece?iniz uygun alanlarda motoru olabildi?ince dik tutarsan?z tutunma daha güçlü olur. Buda yava?laman?z? sa?lar.
Dirseklerinizi yukar?da tutun. Bunun için elciklerin ayarlar?n? hafifçe de?i?tirmeniz gerekir. El ayalar?n?z? bast?rd???n?zda yukar? ve d??a bakacak ?ekilde ayar yaparsan?z bu dirseklerin d??a ç?kmas?na ve elciklerin üzerinde daha fazla kullan?m avantaj? sa?lam?n?za ayr?ca ön kayarsa daha iyi kuvvet uygulayabilmenize olanak verir.
T?rman??lar:
Genellikle t?rman?? dönü?leri kolayd?r. Her ?eyden önce yerçekimi sizi yava?lat?r. Bu yüzden s?kl?kla zannetti?inizden daha sert dönebilirsiniz. Ancak dönü? hem sert/s?k??m??(preslenmi?) zeminde hem de ters e?imdeyse bu duruma yakla??m?n?z? hafifçe de?i?tirmelisiniz. Vücut pozisyonunuz, gaz kontrol hassasiyetiniz ve motorunuzun ne yapaca??n? kestirme alg?laman?z olay? pi?iren özelliklerdir.
Sert preslenmi? toprak üzerinde toz ve gev?ek küçük ta? parçac?klar? mevcut. Bu tip zeminde h?zl? gitmek kolayd?r. Sürücünün kenardaki içinde küçük kayalar olan ya?mur oluklar?ndan uzak kalmak için iç hatta kalma çabas?na dikkat edin. Bu ya?mur oluklar?nda traksiyon(lastik tutunma kabiliyeti) zay?ft?r. Bu durum has?l olursa sert zeminde arka freni kontrolden ç?karmamaya çal???n, o derece s?kmay?n. Bunun yerine d?? taraftaki baca??n?za a??rl???n?z? verin ve selenin d?? taraf?na oturun.
Sertle?mi? zeminde gazlamak sizi yoldan atabilir. Vücut pozisyonu motosikletin ortas?nda, a??rl?k d?? kenardaki pedalda, yar?m gaz aç?k, tek parmak debriyaj kolunda; bu d??a kaymaya ba?larsan?z diye, debriyaj? çekerek durumu düzeltebilirsiniz.
Zemin kaygan ve ters e?imli oldu?u için kenarda yumu?ak bir bölüm aray?n ve tüm dönü? hatt?n? gitmeden ani bir dönü? yap?n. Bir nokta seçin ve do?ru duru?u al?n. T?rman??ta gazlarken arka tekere yük binmektedir ve önün yükü azalmaktad?r bu yüzden bir kasise vurdu?unuzda teker olacaks?n?z diye bir ?ey yoktur.
Yumu?ak zeminde gazlay?n ki sert zemine geçti?inizde momentum kazanm?? olas?n?z. Sert zeminde gazlarsan?z spin atars?n?z.
Di?er önemli husus iyice ileri bakmakt?r. Bak??lar?n?z tepenin zirvesine odaklanmal?d?r. Ayr?ca dirsekler yukar?da agresif bir duru? sergilemeli.
Dikey T?rman??:
Yakla??rken h?z?n?z? muhafaza ediniz. Birçok sürücü fazla yava?lama gibi bir hataya dü?er bu da sizi çok geç ve çok fazla gaz vermeye zorlar. Neticede arka teker ya patinaj yamaya ba?lar yada savrulur.
Önünüzdeki yolu bak??lar?n?zla taray?n; kaya v.s. gibi engelleri kontrol edin. Önünüzde giden biri varsa ayn? izden gitmeyin o saplan?rsa sizde tuza?a dü?mü? olursunuz.
?ayet yolunuzda büyük bir engel yoksa oturu? pozisyonunda kal?n. Bu pozisyonda kalçalar?n?zla arka tekere a??rl?k verirken önü muzlar?n?z?n ve ba??n?z?n a??rl???yla yerde tutars?n?z. D?? pedala a??rl?k verin, d?? dizinizle yak?t tank?na bask? uygulay?n.
Ana dönü?ü yap?p motorunuzun yönünü tepeye verdi?inizde gücü muhafaza edin ama yumu?akça.
Bu diklikte bir yamaçta geri dü?memek için didona as?l?rsan?z tekere kalkars?n?z. Halbuki bacaklar?n?zla kendinizi tutarsan?z üst beden a??rl???n?z motorun önünü yere bast?racakt?r. Bu durumda elleriniz de h?z?n?z? t?rman?? boyunca muhafaza eder.
Motoru olabildi?ince yer yüzeyine dik tutmak için bedeninizi kullan?n. Motor dik ise arka tekerin yere tutunma kabiliyeti en iyi durumda olacakt?r. Motor sa?a sola do?ru alt?n?zdan kaçmaya da çal??mayacakt?r. ?imdi vücudumu motoru daha dik tutabilmek için sola do?ru hareket ettirmeye ba?l?yorum böylece gaz? kullanabilirim.
?imdi t?rman???n en dik yerinde oldu?um için mide kaslar?m? kuvvetlice zorlayarak üst bedenimi öne do?ru vaziyette tutuyorum. Bunu yap?yorum çünkü motorun dik durumunu muhafaza ederken ayn? zamanda gaz? da hassas bir ?ekilde kullanmak zorunday?m.
Süpürme Dönü?ü:
Yüksek süratte, düz süpürü? yapmak istiyorsan?z önce ne çe?it bir zeminde oldu?unuza bak?n?z. Resimlerde zemin m?c?rl?, gev?ek ve kaygand?r. Virajlar? dönerken h?z?n?z? muhafaza etmenin anahtarlar?ndan birisi sizin dönü?ün iç taraf?nda m? yoksa d?? taraf?nda m? olman?z?n gerekli oldu?udur. ?leride ne oldu?u bilseydiniz, bunu da bilirdiniz. Yar??ç?lar parkuru bildikleri için ikinci dönü?e haz?rlanmak için hangi tarafta olunaca??n? da bilirler. Çölde ise gelecek dönü?ün ne oldu?unu bilemezsiniz. Bu yüzden momentumunuzu(ivme) yüksek tutmaya konsantre olursunuz ve traksiyonunu(lasti?in yere tutunmas?n?) kaybetmemek için olabildi?ince yumu?ak sürersiniz. Bunu yaparken de ayn? zamanda kontrollü bir kayma yapt?r?rs?n?z. Aya?a kalk?n ve frenlemenin büyük k?sm?n? o zaman yap?n. Ço?unlukla kayarak viraja girmek için oturmadan hemen önce arka fren yap?lmas? tavsiye edilir. Bu motoru viraja yerle?tirir ve kayman?n içine sokar. Hemen fren kaymas? gibidir fakat siz arka frene sadece saniye basars?n?z (dokunursunuz) ve b?rak?rs?n?z ve motor eforsuz bir ?ekilde kay?? aç?s?n?n içine do?ru kendili?inden kayarak girme?e ba?lar. ?ki tekerin sürüklenmesi gibidir. Çok uzun süre frenleri kilitlerseniz kötü bir ?ekilde savrulursunuz ve bu virajdan ç?kman?za sebep olabilir. Düz büyük virajda bunu istemezsiniz. Amaç güzel bir aç?yla kavis çizmektir.
Viraja giri?te frenlerle yumu?ak olmak ve iyi bir gaz kontrolü, viraj boyunca giderken gaz? yava?ça beslemek i?in püf noktalar?d?r. (Yüzeyin durumuna göre oturmak veya ayakta durmay? siz seçersiniz.) Ayakta olmak çok daha ilerileri görebilmenizi sa?layaca?? için ço?unlukla tercih edilir. Yar??larda ayakta durulur.
Motor kaymaya ba?lad??? noktada yava?ça gazlamaya ba?lay?n?z. ?ç aya??n uzat?lmas? denge ve kendinizi dönü? boyunca yukarda tutabilmeniz içindir. Ayn? zamanda tüm a??rl???n?z? d?? pedala veriyorsunuz ve tüm bas?nc? motorun ve selenin d?? taraf?na uyguluyorsunuz. Motorun üzerinde do?al durup ba??n?z? didonun üzerinde tutuyorsunuz. Ben biraz geride dururum. Bu arka tekerin kaymaktan ziyade yola tutunmas?n? sa?lar.
Tutunma devam ettikçe gazla motoru besleyin. Çok gazlamak sizi a??r? kayd?rarak panikletip motoru b?rakt?rabilir. Low-side olabilirsiniz.
Virajdan ç?k?nca genellikle aya?a kalkar?m bu davran?? sürati tutturmak için gazlarken yerle tutunman?n sa?lanmas? içindir. Tutunman?n ba?lad??? anda çömelin ve düz gidecekseniz kapanma pozisyonuna geçin.
Virajda Kenarlar? Kullanmak:
Bir su engelinin önünde motorunuzun üzerinde oturmu? ötesindeki keskin viraja bak?yorsunuz. Zemin lastik izleriyle oyulmu? , oyuklar?n içinde az ta? parçalar? görülüyor. Su birikintisine çok h?zl? vurmak istemiyorsunuz ama fazla h?z kesmek de derecenizi dü?ürür. Yar??ta birisinin sizi geçmesine imkan verebilir.
Su birikintisinin üzerinden atlamaya geçmeden önce biraz h?z kazanmak gerekli, üstelik yol a?a?? e?imli, kenar ç?k?nt?y? kullanarak ivmenizi dü?ürmeden gazlay?p geçin. Vücudunuzu olabildi?ince geri at?n. Ba? seviyenizin zeminden irtifas?n? ve üst bedeninizle birlikte yüzeye dik duru?unu muhafaza edin. Motorun havalanmaya yönelmesi bu duru?la nispeten engellenir ve uçu? olabildi?ince alçak tutulur. Yere ini? an?nda, viraj?n içine do?ru ini? yapaca??n?z için frene ve debriyaja dokunmaya haz?r olun.
H?zl? ve usta sürücüler motorun arkas?n? önlerindeki viraj?n aksi istikametinde biraz att?r?rlar. Bu onlar? ini?te dönü? için pozisyona sokar.
Frenle Arkay? Kayd?rmak:
Özellikle çok zor olmamas?na kar??n bu durumda kayma zamanlamas?n?n, ?ayet siz genellikle takip etti?iniz dönü? hatt?n? kullansayd?n?z yapaca??n?z frenlemeyi bitirip gaz verme zamanlamas?ndan daha evvel yap?lm?? olmas? gerekmektedir.
Kö?eye normalde yapaca??n?zdan biraz daha h?zl? girin ve iki freni de gerçekten sert kullan?n. Önünüzde yar??an biri varsa ötesini görebilmek için daha yükselin. Resimdeki viraj biraz yukar? do?rudur ancak düzde olsayd? siz yine hafif bükük ve merkezi konumlu durumunuzu muhafaza ediniz.
Dönü? yapaca??n?z yere geldi?inizde, ön freni b?rak?n ve arka frende kal?n. Selenin ön k?sm?n?n önüne kay?n, ileri bak?n ve dönmek istedi?iniz hatta odaklan?n. Bu durumda hatt?n içine.
Arka teker kilitlenmi? olarak ön taraf dönmeye ba?lad???nda, sizi kaymaya ba?lars?n?z. Arka kaymaya devam eder, motorunuz dönmek istedi?iniz yönü gördü?ünde gaz? kullanarak dönü?ü bitiriniz.
Not.: E?er daha evvel önünüzde olan sürücü sizin düzeldi?iniz noktada henüz dönü?ünü bitiriyorsa bu genellikle geçi? için en iyi f?rsatt?r.
Kumda Dönü?ler:
Kum dönü?lerinde sizi porselen gibi k?r?lgan hissettirecek birkaç ?ey vard?r. Ya ön taraf saplan?r ve sizin motorun didonunu gö?üslemenize sebep olur yada o kadar ürkeksinizdir ki dönü? yar?çap?n?z?n bir 18 tekerlekli bir TIR çekicisinin dönü? çap?na ula??r.
Kumdaki dönü? olu?a girin, motoru yat?r?n ve dönü?le birlikte ak?n. ??in püf noktas? budur.
Sola yada sa?a do?ru e?imli ve kumlu bir viraja oldukça h?zl? bir ?ekilde yakla??rken ayaktas?n?z ve üst beden yar? bükük(kapan?k), merkezi konumdas?n?z. Ön frene dokunu? çok sert de?il çünkü ön her an gömülme e?ilimdedir. Sadece arka frenle beraber ön frene h?zl? bir dokunu? yava?lamaya yeterlidir.
Burada kalçan?z selenin ön taraf?na do?ru – suda seken ta? gibi – oturup kalkma hareketi yap?yor. Selenin önüne do?ru olan oturu? yeri sertle?mi? zeminlerdekine oranla daha geridedir. Kumda vücut hareketlerinizi abartmay?n?z. Sertle?mi? zeminlere k?yasala kumda sadece gaz? kesmek daha fazla yava?lamaya yeterli olacakt?r. Ama frenlemeyi en üst noktaya ç?karmak için iki freni de kullanmak zorundas?n?zd?r. Bu yava?lama sürenizi minimum süreye indirir.
Frenleri b?rak?n ve oturun, motoru yat?r?n, dönü?ün içinde kal?n ve tüm yol boyunca ak?n. Burada i?in püf noktas? çok fazla ön freni kullanmamak ve kumdan d??ar? dönmeye çal??mamakt?r – kelimenin gerçek anlam?nda dönü?ü takip etmeye mecbursunuzdur. Çamurda dönebilirsiniz ama kumda dönmeye çal???rsan?z ön saplan?r ve dü?ersiniz. Özetlersek sertçe geliyorsunuz, dönü?e sert giriyorsunuz, h?z?n bir k?sm?ndan kurtulmak için frenleri kullan?yorsunuz ve b?rak?yorsunuz, oturuyorsunuz ve gaz veriyorsunuz. Burada debriyaj? aniden b?rakmay?n sadece tekerleklerin dönü?ünü sa?lay?n ve tekerler do?ruca dönü? boyunca ve do?ru yönde akacaklard?r.
Kamç?lamak:
Kros yar??lar?n?zda motorunuzu kamçalad???n?zda daha alçak irtifalarda kalarak ve yere daha çabuk inerek neticed daha erken gazlamaya ba?layabilirsiniz. Sadece daha alçak irtifada kalmak de?il kamç?lamak ayn? zamanda yar?? alan?nda yeniden pozisyon alaman?z? da sa?layacakt?r. Bir kere havalan?p motoru yerden tamamen kesti?inizde izden ç?kmamak için ?ayet motorunuzu, nas?l yana atabilece?inizi biliyorsan?z, hem yerden kalkarken hem de yere inerken kontrol edebilirsiniz.
Kalk?? rampas?n? terk etti?inizde buradan sonra art?k bu bir dönü? de?il yat?? olmaktad?r. Ayakta durmak daha iyidir ama oturarak da kamç?lama yap?labilir. Oldukça geri yaslan?n ve motor ini? rampas?na de?il de atlay?? yönüne dönük durumda Kamç?lamada en tepe durumdayken motorun yan?na do?ru ön tekerin aç?s? motorun yan?na do?ru aç?l?yor.
Atlama rampas?ndayken yap?lan dönme gidonlara bask?yla de?il alt beden ivmeleri ile yap?lmaktad?r. Bu yat??? do?ru yapt?ysan?z ve yükseltiden ç?k??? gerekti?i gibi yapt?ysan?z sonras?nda her ?ey oldukça düzgün gidecektir. Burada gyro etkisi devreye girer. ??te burada kamç?lama esnas?nda k?r?lma noktas?n? iyi hissetmek ve onun geri getirilmesi zaman?n? iyi bilmek önemlidir. Hem biraz üst beden kuvveti hemde gyro etkisi motoru kendili?inden düzeltme e?ilimindedir.
Asl?nda havadayken fazla bir kas kuvveti harcaman?z gerekmez. Motor a??l?ks?z bir durumdad?r ve yönlendirilmesi, istenilen yere çekilmesi kolayd?r. Üst bedenin motoru çekti?ini bile hissetmezsiniz, gidonlarla ivme verilir. Hareket çok temiz ve ak?c?d?r. Tabi gyro etkiside devrededir.
Kamç?dan sonra motoru toplay?m eski konumuna sokmak için motoru düzeltmeye ba?lad???n?zda gaz? sert olarak çevirin. Kamç?lama sonunda motor burun önce ini? e?ilimindedir bu yüzden beden pozisyonunuz olabildi?ince sald?r? pozisyonuna yak?n bir durumda olmal?d?r. Bu ini?te sizin da??lman?z önler ve yap?labilmesi çok pratik yapmakla ba?ar?labilecek bir tekniktir. Uzun çal??malardan sonra siz do?ru yap?l???n hissini almaya ba?layacaks?n?z, sab?r gereklidir.
Kamç?lama tekni?ini her tür atlay??ta kullanabilirsiniz ancak ö?renme safhas?nda uzun geçi?li s?çramalar? tercih etmenizi tavsiye ederiz. K?sa geçi?li s?çramalarda daha zordur.
Asla kamç?lama tekni?inin gereksiz oldu?unu söyleyenlere inanmay?n. Yar??larda her tekni?in bir yeri ve önemi vard?r. Kendinizi geli?tirin ve motorunuzla neler yapabilece?inizin, beden hareketlerinizin motor üzerinde ne ?ekilde etkiler yapt???n? ö?renmek için sürekli aray?? içinde olun.
ATLAMANIN GENEL KURALLARI
Yakla?mak:
Atlama noktas?na yakla?mak do?ru olmal?d?r aksi takdirde atlama i?leminin geri kalan? kesintiye u?rar. Önünüzdeki ize en iyi hatt? görmek için bak?n. Ço?unlukla havada kal?? sürenizi k?saltmak için atlaman?n en alt bölümüne bakars?n?z ama ?ayet atlaman?z süper kros sitili, birer seri s?çramalar ?eklinde olacaksa veya ini? bölümündeki kayalar, çukurlar vs gibi engellerin aras?na atlayacaksan?z bu engelleri a?abilmek, aralayabilmek için s?çraman?n en üst noktas?na bakman?z? tavsiye ederiz.
Atlama hatt?n?z? seçerken yol yüzeyindeki oluklardan, derin izlerden kaç?n?n. Bunlar ini? de bazen motoru yana do?ru adeta tekmeler gibi bir etkiyle iterek ini?inizin bir kazaya dönü?mesine ve dü?ü?e sebep olur. E?er seçiminiz iyi de?ilse ve çapraz oluklar ile kar??la??l?rsa ayn? sonuç meydana gelebilir.
Atlama noktas?na yakla?t?kça ileriye, inece?iniz yere bak?n. Motoru dizlerinizle, bacaklar?n?zla kavray?n ve sald?r? pozisyonuna geçin.(Vücut a??rl???n?z merkezde, dirsekler yukar?da ve bacaklar, kollar hafif k?vr?k ). Yolda derin oluklar varsa ayaklar?n?z?n burnunu hafif yukar? k?v?r?n ve pedallar üzerinde az geri al?n ki yaylanmalar s?ras?nda bir yere tak?lmas?n.
Devir motorun gücü en iyi verdi?i noktada olsun. Hedefiniz olan noktaya ula?man?z? do?ru güç sa?layacakt?r.
Kalk??:
K?sa mesafelerle gökyüzüne do?ru çok dik atlamalarda gaz? çok az kesin ve sonra yerden kesilece?iniz noktaya yak?n arka tekere iyi bir dönü? vermek için h?zl? bir devir art??? yapt?r?n. Bu tip atlay??larda a??rl???n?z? da öne almak motoru havada kontrol edebilmek için gereklidir.
Baz? durumlarda tümüyle atlamadan kaç?nmak, havalanmaya yak?n geç fren yaparak gücü dü?ürerek kar??ya geçmek daha h?zl? olabilir. Bunu yapmay? seçerseniz bedeninizin dü?ü?ü kar??layabilmesi ve yere yak?n olmas? için a??rl???n?z? dü?ü? noktas?n?n üzerinde arkaya ve a?a??ya verin.
Yar?? esnas?nda baz? atlay??lar sert tekme denen keskin ç?k?nt?lar(yükseltiler) yaratmaktad?r. Do?ru ele al?nmazsa bu durum motorun arka k?sm?n? havaya do?ru f?rlat?r. Bunu kar??lamak için motorun arka tekeri ç?k?nt?lara vurdu?unda ekstra doz gaz verin, motoru bacaklar?n?z?n aras?nda s?k?ca tutun ve amortisörlerin ?oku emebilmesi için a??rl???n?z? geri verin.
Uçu? Hatt?:
Havadayken ?ayet atlaman?n ilk iki kademesinde do?ru sürü? taktiklerini kulland?ysan?z problemsiz olarak motorunuzun üstünde durursunuz. Gev?emi?, rahat olun b?rak?n motor size gelsin. Elcikleri s?kmay?n. E?er hattan sap?yorsan?z sak?n donup kalmay?n, hala motorun aç?s?n? de?i?tirebilirsiniz.. Siz serin kanl? olun. Donup kalmak, kas?l? gitmek çok sert bir ini?tir.
Ön tekeri hafif havada tutmak yumu?ak bir ini? için gereklidir.
E?er rampaya yada e?ime iniyorsan?z ini? yüzeyinizin aç?s?yla inmeye çal???n?z. Yükseklik duygusuna bir kere al???ld?ktan sonra havadayken bunu yapmak zor de?ildir.
?ayet ön teker çok yukar? kalk?yorsa debriyaj? çekin ve fren kullanarak arka tekeri kilitleyin. Bunun d???nda önü a?a?? indirmek a??rl???n?z? hafifçe öne kayd?rmakla da yap?labilir. Tekrar yere indi?inizde debriyaj? b?rakm?? ve arka tekere güç aktarm?? oldu?unuzdan emin olun.
Arka teker yükseliyorsa a??rl???n?z? arkaya verin ve motorun devrini yükseltin. Bu arkan?n hafif bir miktar a?a?? inmesini sa?lar.
?ayet atlama rampas?nda arka teker yanal kayma yaparsa bunu beden diliyle düzeltmeye genellikle zaman yoktur. Durumu kurtaracak tek ?ey ini?te bu tekerin motoru götürüyor olmas?d?r. Motoru s?k? tutun ve ileri bak?n. Arka teker yanal kaymadayken gaz? kesmek yada frene dokunmak high-side olup rampadan motorsuz atlaman?z demektir.
Her ?ey çok ters giderse, kaza kaç?n?lmaz görünüyorsa so?ukkanl? olun ve motorla kal?n, yere ilk darbeyi vücudunuzun yerine motorunuzun süspansiyonlar? kar??las?n.
?ni?:
Yönünüz ve aç?n?z ini? yolunuza uygun olsun.
?yi bir sürü? için ini?ten hemen evvel biraz gazlay?n. Bu motorun pistte olumlu yönlenmesini sa?layacakt?r. Ayr?ca h?zlanman?z yere indikten sonra gazlamaya k?yasla daha çabuk olacakt?r.
Gerçekten a??r? sert ini?lerde devri yükseltmek süspansiyonlar? s?k?la?t?racak olan zincir torkunu sa?lar.
Yere de?di?inizde sald?r? pozisyonunuzu muhafaza ederek ?okun bir k?sm?n? kol ve bacaklar?n?zla kar??lay?n. Bacaklar?n?z dümdüz vaziyette kilitli yere ini? yapmay?n.
1. Do?ru dönü? her ?eyden çok a??rl?k yerle?tirmektir. Selede hafif yan oturun. Bu motorun d?? taraf?na ilave a??rl?k koymakt?r. Daha spesifik olarak d?? pedala ki bu pedal motoru kö?e içinde adeta kök sald?r?r.
2. D?? dirsek, resimde sol dirsek, yukar?da tutulur ve motoru kontrolde tutup yönlendirme kolu olarak kullan?l?r.
3. Ba??m dönü? ç?k???na dönük çünkü olabildi?ince ileri bakmak önemli çünkü beden ve motor ba??n?z?n hareketlerini takip eder.
4. Sol el debriyaj üzerinde, parmaklar elcik üzerinde güç gerekti?inde düzgünce kavrama yapt?racak ?ekilde haz?r.
5. Sa? el gaz? çeviriyor çünkü dönü?ün bu noktas?nda gaz verilir.
6. ?ç ayak pedal d???nda hafifçe yerden yukar?da, dengeye yard?mc? ama mecbur kalmad?kça yere koymay?n. .
[Only Registered Users Can See Links] ([Only Registered Users Can See Links])
Arka arkaya kasisler çok s?k? bir u?ra? ve ustal?k ister. Motoru üst viteslerde tutman?n yan? s?ra a??rl???n?z? geriye verin.
1)Ayakta durarak sald?r? pozisyonunuzu muhafaza edin. Ayn? zamanda kalçalar?n?z arka çamurlu?un epey üstünde olsun.
2)Bunlar? yaparken motoru dizlerinizle çok s?k? tutun; bu motorun yanlara hareketleri s?ras?nda kontrolün daha iyi yap?lmas?nda sürücüye yard?m edecektir.
3)A??rl???n?z ayak ayalar?n?zda olmal?d?r, parmaklar?n?z yukar? bakacak ?ekilde olmal?d?r ki bir yere tak?lmas? ve dizlerinizin k?r?k vaziyetteyken izdü?ümleri ayak parmak uçlar?n?z?n önüne geçemeyecek oranda olmal?d?r.
4)Üst bedeninize gelince, omuzlar bir hizada elcikler her türlü darbede elinizden gitmeyecek kadar s?k? tutulu olacakt?r.
5)Debriyajda sürekli bir parma??n tutulmas? zorunludur çünkü ritim tutturmak ve önü yukar?da tutmak için devaml? komut vermek durumundas?n?zd?r.
6)Ba??n?z yukar?da ve bak??lar ileride olmal?d?r ki reaksiyon verebilmek için engelleri önceden görüp düzenleme yapabilesiniz.
7)Ön tekerin biraz havada tutulmas?, saplanmalar? önleyecek ve engellere daha yumu?ak vurmas?n? sa?layacakt?r.
DEBR?YAJ ÇALI?MA
Debriyaj? ne kadar iyi kulland???n?z motor kullan?m?nda çok önemli bir unsurdur.
Merkezi pozisyonda dikilerek debriyaj, fren ve gaz kombinasyonunu kullanmayla ba?layal?m. Yürüme h?z?nda küçük daireler içinde ayakta sürü? yap?n. Bu esnada ayaklar?n?z? yere basmaktan kaç?n?n. Bu çal??mada ustala?t???n?zda daireleri küçültün ve daha küçültün. Ta ki gidon tam dönük duruma gelinceye kadar. Buradan tam dönük gidonla sekiz çizme çal??mas?na geçin. Yürüme h?z?nda olabildi?ince sabit kalman?z gereklidir. Bu debriyajdan maksimum faydalanman?z? sa?lar.
Küçük bir çukur yada 30 cm lik bir yükselti bulun. Üzerinde rahatl?kla geçebilece?iniz bir ?ey olsun. Önce bu engelle normal yolla mücadele edin sonra engele yakla??rken vitesi yükseltin. Tam yakla?t???n?zda debriyaj? seri olarak ama düzgün bir ?ekilde b?rak?n ve önü yeterince kald?racak kadar gaz? aç?n. Ustala??nca da tersini yap?n. Engele birinci vites de yava? yakla??n ve durma h?z?na yak?n bir noktada debriyaj? h?zla b?rakarak önü kald?r?n.
Di?er bir debriyaj kontrolü çal??mas? da arka fren kullan?larak arkan?n kayd?r?lmas? ve 90 derece dönü? yap?lmas?d?r. Bir i?aret seçin ve o i?arete kadar birinci viteste sürün, a??rl???n?z tam ortada ayaktas?n?z, i?arete ula??nca debriyaj? çekin ve 90 derecelik dönü?ü gerçekle?tirmek için arka freni kilitleyin. Motorun burnu istedi?iniz hedefe dönünce debriyaj? b?rak?n ve ayaklar?n?z? yere basmadan sürü?e devam edin. Debriyaj? düzgün bir ?ekilde b?rakmak önemlidir. Birden elci?i sal?vermeyin. Buna daha bir renk katmak istiyorsan?z kaymadan sonra tekere kald?r?n. Motorun anl?k durma noktas?na geli?ine izin verin ve ön tekeri çekin. Bu traksiyon duygunuzu da geli?tirecek bir çal??mad?r. Ayn? zamanda debriyaj ve gaz? kullanma beceriniz ve dengeniz geli?ecektir.
Daha ileri bir çal??ma tekni?i de dü?ük süratlerde teker yapmakt?r. Yürüyü? h?z?nda sürü? yaparken gaz ve debriyaj? iyi kullanarak tekere kalk?n ve motor denge noktas?na ula?t???nda arka freni kullanarak önü yere indirin. Bu yüzden sa? aya??n?z daima arka fren pedal? üzerinde olmal?d?r.
DÖNÜ?LERDE BACA?IN KULLANILMASININ AMACI VE KURALLARI
?ç taraftaki baca??n ileri ç?kar?lmas?n?n amac? vücut a??rl???n?z?n öne aktar?lmas? içindir. Bacak dönü? istikametini gösterir pozisyondayken sürücünün sele üzerindeki kalça pozisyonunu da gerekli yönde ?ekillendirir.
Kural 1: Baca??n?z? direk olarak ileri do?ru uzat?n?z. Baca??n?z? motorunuzun merkezi hatt?na olabildi?ince yak?n tutunuz. Yana do?ru açmay?n?z. Fazla yana do?ru açman?z baca??n?z?n bir anda geri at?lmas?na sebep olabilir.
Kural 2: Aya??n?zla yere dokunmay?n?z. E?er aya??n?z yere çarparsa baca??n?z?n motoru dengeleme etkisi ortadan kalkarak motoru üç ayakla dengelenen bir araç durumuna sokar. Motorun denge merkezini de?i?tirir.
Kural 3: Baca??n?z takoz de?ildir. Daha çok ip cambazlar?n?n elindeki uzun s?r???n görevini yapmaktad?r. Hiçbir ?ekilde aya??n?za yer üzerinde kayma yapt?r?lmamal?d?r. Kaza ile yere çarparsa derhal kald?rarak yerden 10 cm yukar?da olacak ?ekilde tutunuz.
Kural 4: Diz ekleminiz tam aç?lm?? durumda olmas?n. Mutlaka biraz k?r?k vaziyette tutulmal?d?r. Bu yerden bir darbe gelirse emebilmesi içindir. Ayr?ca dü?meniz durumunda derhal baca??n?z? geri çekebilmeniz için size gerekli esnekli?i sa?layacakt?r.
Kural 5: Dönü? biter bitmez uzatt???n?z baca??n?z? derhal geri çekerek pedal?n üzerin koyun. Geriye sal?nmas?na yada herhangi bir sallanmaya izin vermeyiniz.
Kural 6: D??a açt???n?z baca??n?z?n motorunuzun arkas?na çekilmesine asla izin vermeyiniz. E?er bu baca??n?z?n motorun arkas?na do?ru çekiliyorsa kendi baca??n?z?n üzerinden geçme riski vard?r. Yada bile?inizi burkabilir veya arka aks ba?lant? somunun oldu?u yere çarpmas? sonucu kötü zedeleyebilirsiniz.
Kural 7: Baca??n?z ileri do?ru aç?kken motor kaymaya ba?larsa iki seçene?iniz vard?r.
Seçenek 1) Baca??n?z? derhal geri al?p aya??n?z? pedal?n üzerine çekin ve motorun kaymas?na fren ve gaz kontrolüyle engel olmaya ve düzeltmeye çal???n.
Seçenek 2) Aya??n?z? bir anl?k motosikletle do?ru aç?da motoru do?rultacak bir ivme sa?lamak için yere vurarak motoru düzeltmeye çal???n?z. Asla kayma durumunda baca??n?z? uzat?lm?? vaziyette tutmay?n?z çünkü gidon elcikleri bald?rlar?n?z?n üstünü diziniz dayanak noktas? olmak kayd?yla levye gibi bast?racakt?r ki bu çok ac? verir.
FREN YAPMANIN ?PUÇLARI
Kros sporunda fren yapman?n 10 adet ipucu vard?r.
?pucu 1: Çok erken fren yapamay?n?z. Daha derine dalmak bir yar??ç?n?n rakibini dönü?lerde geçmesinin tek yoludur. Dönü?lerde aç?k almak zaman kayb?d?r. (Bilhassa her lap 10 ve üstü dönü? içeriyorsa).
?pucu 2: Fren i?aretleri kullan?n?z. Pist yar??ç?lar? viraja yönlendiren i?aretleri sayarlar. Bir pist yar??ç?s?, yada yol yar??ç?s?(trafi?e kapat?lm?? yollardaki resmi yar??lardan bahsediyoruz) 3., 2., yada 1. i?rette fren uygulamas? yapmay? seçebilir. Motorkrosçular?n bu ?ekilde frenleme yapma i?aretleri yoktur ama onlarda bir saman balyas?n?, bir kayay?, bir pet ?i?esini yada bayrakç?y? i?aret olarak seçmemeleri için bir neden yoktur. ??aretinizi bir kere seçti?inizde ayn? i?areti her tur (lap) için kullan?n?z. Birçok sürücü yar?? ilerledikçe daha erken frenleme yapma davran??? içine girer.
?pucu 3: Fren kullanmaya karar verdi?inizde sert fren yap?n?z, kedi ile oynar gibi davranmay?n?z. Fren yapman?z gerekti?ine karar verdi?inizde frenleri s?k? kullan?n?z.
?pucu 4: Motor dik durumdayken fren yap?n?z. Motor hala düz hatta gidiyorken frenleme i?leminizin büyük bölümünü yap?n?z. Dik durumdaki motor lastiklerin en fazla yerle temas etti?i durumu verdi?i için bu durumda tekerlerin kilitlenmesine, kaymaya ve sert zemine yat?k vaziyete göre daha bir dirençlidir.
?pucu 5: Ön freninize güvenin. Duru? gücünün teknik olarak %70 i ön frenden gelir. Arka fren ise büyük oranda yönsel kontrolü sa?lar. Bunu motoru sürü?e etmesini sa?layarak yapar. Birde arkay? kayd?rmada kullan?l?r. Acil durman?z gerekince ön freni kullan?n. Ama ön tekeri yumu?ak zemine gömemeye dikkat ederek.
?pucu 6: Kum, çamur ve tepeler daha az frenleme ister. Yukar? ç?k??larda gaz kesmek yeterli olabilir. Çünkü yerçekimi motorun momentumuna(ivmesine) kar?? çal??maktad?r. Ayn? dinamikle kum ve çamurda sürtünmenin yard?m?yla daha az frenle duru? imkan? verir.
?pucu 7: Ters e?imli tepeler ve virajlar frenlere çok hafif dokunu? gerektirir. Ters e?imli bir virajda s?k? bir fren ve elbisenizin deseni de?i?ir. Asfalt desenine benzer.
?pucu 8: Elcikleri kendi vücut yap?n?za ve sizin fren yapma tarz?n?za uygun olacak ?ekilde ayarlay?n?z. Ön fren elci?indeki bo?luk minimum olmal?d?r. Parmaklar?n?z?n(genellikle tek parmak kullan?l?r) ilk ekleminin bükülmesi ile uygulama ba?lamal? ve ikinci ekleminin bükülmesi gerçekle?ti?inde frenler kilitlenmi? olmal?d?r.
?pucu 9: Debriyaj? çekmeye haz?rl?kl? olun. E?er önünüzdeki yar??ç?y? gelecek virajda sollamak niyetindeyseniz bilhassa 125cc ler de yada 4 zamanl?larda debriyaj? çekmeniz gerekecektir. Debriyaj? çekmeniz size motoru bay?ltmadan ön ve arka freni maksimum kullanma imkan? verir.
?pucu 10: Fren yaparak kayd?rmada ustala??n. Arka freni kilitleyerek virajlarda motorun arkas?n? kayd?rmak e? zamanl? iki i?lemi birden yapar. Arka teker kayarken ön fren motorun önünü apekse sabitlemekte kullan?l?r. Arka frenin kilitlenmesi ile kaymak özde dönü?ün içindeki apeksin etraf?nda kaymakt?r ve yeni hatt?n?za döndü?ünüzde gazlay?p yolunuza devam edersiniz. Bu teknik bilhassa firkete-saç örgüsü(hairpin) virajlarda, yoku? yukar? dönü?lerde ve sertle?mi? toprak zeminlerde çok etkilidir.
Uyar?: Bu tip çal??malar kros tip motorlarla, tam donan?ml?, ayakta ve arazide ve kontrol alt?nda yap?l?r.
KROS YARI? TEKN?KLER?
Viraj Giri? Tekni?i:
Dönü? kompleks bir i?tir, bir çok noktan?n do?ru zamanda göz önüne al?nmas?n? gerektirir.
Burada bahsedece?imiz konular oluk, çamur izleri yada alan dönü?ü gibi konulara girmeyecektir. Amaç daha çok temel olan becerileri, bu becerilerin sizde refleks haline gelmesi ?artt?r, aç?klamakt?r. Ancak bu temel noktalar bir kere sizde sürü? becerisi olarak oturup ve siz bunlarda ustala?t?kça di?er ileri dönü? teknikleri bunlar?n üzerine kolayl?kla oturtturulabilir.
Viraja giri? tekni?ini çal??mak üzere e?itim alan?na ç?kt???n?zda önce bir tekni?i çal???n. Bunda ustala??nca di?erine geçin ve sonra tekrar bir di?erine daha.
?leriyi taray?n?z:
Viraja yakla??rken siz motorunuzu sürdü?ünüz vitesin say?s?na göre beher vites için bir veya iki motor ötesine bakmal?s?n?z. Sadece ön çamurlu?unuzun biraz önüne de?il.
Bu denge kurman?z? sa?lar ve herhangi bir engelin çarpmas? sonucu ola?acak yava?lamaya kar?? reaksiyon göstermeniz için size daha fazla zaman sa?lar. Ço?unlukla yol yar??lar?nda da oldu?u gibi viraj?n d?? kenar?ndan ba?lamak iyidir.
Fren yapmak için aya?a kalk?n?z:
Dönü?ler yar?? ba?lar?nda genellikle yumu?ak geçer, yüzey düzgündür ancak yar???n ilerleyen safhalar?nda derin izler, çukurlar olu?maya ba?lar. Bu olu?umlarda motorunuzun üzerinde yava?lat?c? darbelere sebep olacaklard?r. Bu yüzden siz viraj giri?lerinde motor üzerindeki duru? pozisyonunuzu buna göre ayarlamal?s?n?z.
Düzgün yüzeyli virajlara giri?ler daha yüksek süratlerde yap?labilir, bu durumda sürücü a??rl???n? arkaya almal?d?r ki fren yapt???n?zda arka tekerin yerden kesilme e?ilimini olabildi?ince dengelesin. A??rl???n?z? arkaya ald???n?zda dirseklerinizi yukar?da tutun. Bu sizin gidon üzerinde ki hakimiyetinizi art?r?r. Bacaklar?n?z dik tutmay?n, dizlerden hafif k?r?k olsun. Bu çarpmalar?n tesirini azaltacakt?r. Böylece bacaklar?n?z ve kollar?n?z süspansiyona yard?mc? unsurlar olurlar.
Viraj yüzeyleri bozulup sürü? sertle?tikçe giri?lerde sizin motorunuzun üzerinde daha merkezi bir konumda oturman?z gerekecektir. Bu oturu? ?ekli ile siz motora ileri ve geriye do?ru daha rahat bir hareket serbestisi vermi? olursunuz ayr?ca motorun arkas?n?n sizi havaya do?ru f?rlatmas?ndan korunursunuz. Motoru dizlerinizle tutunuz. Dizler yine k?r?k, dirsekler yukar?da olarak süspansiyona yard?mc? olun ve bu sizin sakatlanmaman?z aç?s?ndan da ?artt?r.
Daha ileri seviyedeki sürücüler için ?unu önerebiliriz. Kar??n?zdaki engellerin(çukur yada yükselti) hepsi neredeyse birbirleriyle e?it boyutlarda ise frenleri kullan?rken e? zamanl? olarak gaz? biraz aç?n. Bu davran???n?z zincir tork reaksiyonun bir k?sm?n? bo?altacak ve buda arka süspansiyonlar üzerindeki yükü biraz azaltacakt?r. Bu durumda süspansiyonlar?n darbe emi? yetenekleri artacakt?r. (A??r? gergin zincir arka süspansiyonlar? kasar). Tek bir büyük çukura girdi?inizde de ayn? avantaj? elde edebilmek için fren uygulamas?nda iken bir gaz verme/kesme yap?n.
Frenleri do?ru kullan?n?z:
Durdurma gücünün neredeyse %75 i ön frenden gelir. Bunu hat?rlay?n ve sert zeminlerde bile fren kullanma konusunda kendinizden(becerinizden) emin olunuz.
Ancak arka freni ihmal etmeyiniz. Arka fren motorunuza yönsel do?ruluk sa?lar. Arka fren kullan?lmad??? durumlarda ?ase çok fazla esneyece?i için motorda do?rusal yönden sapmalar?n olmas? kaç?n?lmazd?r ayr?ca arkay? kayd?rarak yapaca??n?z h?zl? karesel dönü?lerde yine arka fren kullan?l?r.
Viraj?n içine su gibi ak?n?z:
Eski bir söz derki “yumu?ak gidi? h?zl?d?r”. Bu eski deyi? dönü?lerde kesinlikle do?rudur. Viraja yeterince h?zl? girebilmek sizin en d??tan gelerek direk olarak apeks noktas?na yönelmenizle olur. Bir yol yar??ç?s? gibi düz bir hatt? takip etmeniz en h?zl? olan ?ekildir. Bu usul çift apeksli virajlar haricinde viraja daha düz(içten) girip apekste arkay? kayd?rarak burnunuzu ç?k?? noktas?na vermekten ço?u zaman daha iyi bir tur zaman? demektir. Çünkü kayd?rma tekni?inin bir noktas?nda durma h?z?na kadar dü?ersiniz. Ama e?er biri sizi geçmeye çal???yorsa bu tekni?i kullanmay?n çünkü di?er sürücü sizi mutlaka dönü? hatt?n?z?n iç taraf?ndan kesecektir. Yar??tas?n?z birileri sizi bloke etmeye mutlaka çal??acakt?r. Buna k?zmamal?s?n?z. Çünkü buras? yar?? meydan?. Tabi kurallar? da vard?r. Neticede Roma devrindeki gladyatörler de?ilsiniz.
Virajdan evvel do?ru vitese geçmi? olunuz:
Bu kural bilhassa sa? aya??n?z vites pedal?ndan uzakta ve ön tekerin yak?n?nda bir yerlerde oldu?u için sola dönü?lerde daha önemlidir.
Viraja girmeden önce dönü? boyunca engellerin üzerinden geçerken kullanaca??n?z uygun vitese geçiniz. Bu sizin dönü? esnas?nda viteslere de?il de dönü?ün kendisine konsantre olman?z? sa?lar. Ayr?ca dönü? esnas?ndaki vites de?i?tirme hareketi motorun bir taraftaki dengesini bozacak ve dönü? i?lemini sarsacakt?r. Saniyelerle yar??t???n?z? unutmay?n?z.
Dönü? için tek bir hareketle oturunuz:
Fren uygulaman?z? son ana b?rakarak yumu?ak bir hareketle oturmadan hemen önce, viraja girmeden s?k? bir ?ekilde ve tek bir düzgün hareketle yapman?z gerekir.
Burada viraja girerken üç ?eyden sak?n?n?z:
1) Engellerin frenleyici darbeleri esnas?nda oturmak.(Ön tekeri bir engele vurdu?unuzda bunun motor üzerinde h?z kesici bir etkisi olur. Ayr?ca ön lasti?in trail dedi?imiz yerle temas yüzeyindeki pivot denen dönü? nokta ekseniniz de darbenin tesiriyle temas yüzeyinin önünden arkas?nda bir noktaya savrulur(negatif trail) ve buda motorun sürü? geometrisini bozarak dengenin kaybolmas?na sebep olur). Ayakta iken hem motorun a??rl?k merkezini a?a??ya ald???n?z için(seleden pedallara) ve hem de motorun alt?n?zda daha rahat hareket etmesine olanak verdi?iniz için ve de kollar?n? ve bacaklar?n?z?n da yard?mc? süspansiyon görevi yaparak sizin darbeyi daha az hissetmenizle size psikolojik ve bedensel daha rahat hareket imkan? verdi?i içi önemlidir.)
2) Gaz? kapatma ve fren yapma aras?nda motora gezinti zaman? b?rakmak. (Yani a??r davranmay?n. Motor yürüdü?ü her cm yi sizin bilinçli olrak verdi?iniz komutla yaps?n. Sizin isteminiz d???nda tekerler dönmesin.)
3) Motora otururken e? zamanl? bir hareket olarak de?il de sonras?nda ikinci bir hareket olarak baca??n?z? uzatmak.(Otururken kendiniz dönü?ün tersi istikametine kayd?rarak oturmal?s?n?z ve ayn? anda kalçalar?n?z seleye de?meden baca??n?zda uzan?yor olsun.)
Engellerde darbelerle olu?an frenlenme(motorun h?z?n?n do?al larak dü?mesi) esnas?nda sürücü oturur durumda ise bu durum süspansiyonlar?n üzerindeki yükü art?r?r ki bu esnada siz süspansiyonlar?n?z?n tüm gezinti aral?klar?na(çatallar?n ve ?okun s?k??ma ve sekme aras?ndaki hareket mesafesi) en çok gereksinim duydu?unuz bir andas?n?zd?r. Tabi kol ve bacaklar?n?z?n süspansiyon i?levleri de iptal durumdad?r.
Gezinti zaman?n? azaltmak (ne frende nede gazda sert olmad???n?zda) bir ?artt?r. ?yi bir tur zaman? yapmak istiyorsan?z bundan kesinlikle kaç?nmal?s?n?z.
Viraj giri?inin son safhas?na geldi?inizde tek düzgün bir hareketle ayaktaki frenleme pozisyondan öne do?ru oturu? pozisyonuna geçiniz. Bunu yaparak ön tekere a??rl???n?z? öne aktararak ön tekere azami yönlendirme yetene?ini vermelisiniz. Oturup sonra aya??n?z? ileri açmay?n?z. ?kisi düzgün, ak?c? bir ?ekilde ve biri di?erinin ard?ndan de?il ama e? zamanl? olarak tek bir hareketle yap?lmal?d?r..
Dönü?ün içindeki aya??n?z? ileri, ön tekere do?ru uzat?n?z:
Aya??n?z? uzat?rken aya??n?z? yere ula?t?rmaya(de?dirmeye) çal??may?n?z. B?rak?n yer aya??n?za ula?s?n. Aya??n?z? tekerden 30-40 cm aç?kta olacak ?ekilde tutun. Botlar?n?z?z yüzey üzerinde daha kolay kaymas? için parmaklar?n?z? yukar?da tutunuz.
Viraj? Kesme:
Frenlemeyi bitirip giriyorsunuz, gözler ileride kesmeyi yapaca??n?z nokta üzerinde. Elciklere a??rl?k vererek ön teker traksiyonunu kuvvetlendiriyorum.
Seleye oturmaya ba?lamamla birlikte gözlerimi gitmek istedi?im yere çeviriyorum. Bu durumda o yer ana süpürme hatt?ndan dönü? yapaca??m eksen noktas?d?r.
Eksen dönü?ünü üst bedeninizle ba?latacaks?n?z. Sa?a dönüldü?ü için hafifçe gidonun sol taraf?na do?ru yükseliyorum ve arka freni motorun arkas?n? att?rmak için kullan?yorum.
Motorun bay?lmamas? için debriyaj? hafifçe çekiyorum. Arka taraf hala kay?yor bu yüzden dengeyi üst bedenimle muhafaza ediyorum. Ayn? zamanda olabilecek sürprizler içinde ileri bak?yorum.
Yönsel de?i?imimi neredeyse tamamlam?? olmam gaz açmam? ve a??rl???m?n öne al?nmas? zaman?n? getiriyor. Debriyaj? z?platmadan b?rak?n, arkaya spin att?rmadan gaz vererek dönü?ü tamamlay?n?z.
Ç?k??ta gaz verirken neredeyse gidonun üzerindesiniz. Önünüzde tepecikler yoksa böyle viraj kesmek önünüzdeki yar??ç?n?n iç taraf?na girerek onu geçmenizi sa?lar. En önemli ?ey daima de?i?ik hatlar? denemenizdir.
Dik ?ni?ler:
Dikkatli olun. E?imin fazlal??? h?zlanma demektir. ?ki ayakta pedallarda olsun. Motor vitese tak?l?, el debriyajda ve motor off da. ?ayet h?zlanma artarsa debriyaj? b?rakarak arka tekerin tutmas?n? sa?lar?m. Yar??ta mümkün oldu?unca motor çal???r durumda tutmaya çal???l?r.
A?a?? süzülmeye ba?lad???mda bir sürü arka fren ve bir sürü ön fren. Vücut a??rl???m? olabildi?ince arkaya veririm ve arka freni a??rl?kl? kullan?r?m. Ön freni fazla kullan?rsam ön saplan?p beni didonun üzerinden f?rlatabilir. H?zlanmay? kontrol alt?nda tutarak a?a??ya h?zla vurmamaya dikkat edin. H?zlanma kontrolü birinci derece önemlidir.
Motoru yer yüzeyine olabildi?ince dik tutmaya çal???n ve vücudunuzu ini? boyunca kullanarak alt?n?zdaki motorun sa?a sola hareketlerini serbest b?rak?n.
Dipte sola do?ru keskin bir dönü? yapmam gerek. . Bu yüzden tepe içine do?ru e?ilip ön freni b?rakarak arkan?n kaymaya ba?lamas?na izin veriyorum. Dipte sola gideceksem sola e?iliyorum, sa?a gideceksem sa?a e?iliyorum.
Dü?ü?ler:
?z sürü?ü esnas?nda en büyük korkunuz olan dikey dü?ü?lerle yüzle?mek zorundas?n?zd?r. Alternatif yol arayabilirsiniz ama bu karizman?z?n çizilmesi, önünüzdeki bütün hafta arkada?lar?n?z?n size gülmesi demektir. Dikey dü?ü?ler hepimizi gerer ve motorla kavga eder gibi sürmemize sebep olur. Bu durumda da ön frene dokunmak yada tüm yolu kayarak gitmek kafan?z?n üstüne ini? yapman?z demektir.
Dü?meye yak?n frenler kullan?l?r, tüm frenleme i?i dü?ü? ba?lamadan yap?lm?? olmal?d?r. Dü?ü?ün nas?l olaca??n? tahayyül edebilmeniz için dü?ü? noktas?na varmadan evvel olabildi?ince ileri bak?n.
Dü?ü?ü ba?latt???n?zda frenleri b?rak?n. Frenleri kilitlemek motoru dengesizle?tirir. Bu durumda motor istedi?iniz yere gitmez ve siz hatt? kaybedersiniz. A??rl???n?z? arkaya do?ru vermeye ba?lay?n. Tam dü?ü? ba?lad???nda bunu yap?n; bu i?lem do?ru zamanda yap?lmal?d?r, erken yaparsan?z a?a?? bir kütük gibi inersiniz.
Arka tekerinizde dü?meye ba?lay?nca a??rl???n?z? geri vermeyi bitirin. Motoru dizlerinizle s?k?ca tutun. Bu motoru düz tutabilmeniz için gereklidir. Bu noktada nereye gitti?inize bak?n. Önünüzdeki engel veya kayalara dikkat edin.
Dibe yakla?t???n?zda frenleri gere?ince kullan?n veya ikinci bir engelden evvel h?z? normale getirmek için gaz? kullan?n. Burada rahatl?k devaml? ileri bakmaktan geçer. Hiçbir ?eye kilitlenmeyin, gev?ek, rahat olmaya çal???n ve ani hareketler yapmay?n. Bunu ba?arabilirseniz tekrar yap?n o zaman siz art?k ate? çemberinin içinden atlamaya haz?rs?n?zd?r.
Kaygan ?ni?ler:
Killi, dik kayal?klardan a?a??lara süzülmek için Bengale gitmeniz gerekmiyor. Bu kombinasyonu her yerde bulabilirsiniz. Bu tür bir maceran?n sürücünün kafa üstü çak?lmadan gerçekle?tirilmesini ?öyle aç?kl?yabiliriz:
Belirli bir noktaya varmadan önce dibi mümkün oldu?unca tarayarak en güvenli, düz ve kolay yolu bulun. Çünkü ini?e ba?lad???n?z anda tutunma kalmaz ve hat de?i?tirmeniz mümkün de?ildir. Mümkün oldu?unca ileri bakman?n gayesi sürprizlerle kar??la?mamak ve kazas?z maksimum h?zla ini?i yapabilmek içindir.
?kinci önemli hareket vücudunuzu arka çamurlu?a do?ru geriye vermektir. Bu pozisyon motoru bacaklar?n?zla s?k?ca kavraman?za, a??rl???n?z? da arka teker üzerinde tutman?z? sa?layacakt?r. Ön taraf? da hafifleterek engellerin üzerinden a?mas?n? kolayla?t?racakt?r. Frenlerle çok hassas olun. Kayd?rmaya sebep olmay?n. Gerekti?i kadar s?k? kullan?n. Frenleri kullanabilece?iniz uygun alanlarda motoru olabildi?ince dik tutarsan?z tutunma daha güçlü olur. Buda yava?laman?z? sa?lar.
Dirseklerinizi yukar?da tutun. Bunun için elciklerin ayarlar?n? hafifçe de?i?tirmeniz gerekir. El ayalar?n?z? bast?rd???n?zda yukar? ve d??a bakacak ?ekilde ayar yaparsan?z bu dirseklerin d??a ç?kmas?na ve elciklerin üzerinde daha fazla kullan?m avantaj? sa?lam?n?za ayr?ca ön kayarsa daha iyi kuvvet uygulayabilmenize olanak verir.
T?rman??lar:
Genellikle t?rman?? dönü?leri kolayd?r. Her ?eyden önce yerçekimi sizi yava?lat?r. Bu yüzden s?kl?kla zannetti?inizden daha sert dönebilirsiniz. Ancak dönü? hem sert/s?k??m??(preslenmi?) zeminde hem de ters e?imdeyse bu duruma yakla??m?n?z? hafifçe de?i?tirmelisiniz. Vücut pozisyonunuz, gaz kontrol hassasiyetiniz ve motorunuzun ne yapaca??n? kestirme alg?laman?z olay? pi?iren özelliklerdir.
Sert preslenmi? toprak üzerinde toz ve gev?ek küçük ta? parçac?klar? mevcut. Bu tip zeminde h?zl? gitmek kolayd?r. Sürücünün kenardaki içinde küçük kayalar olan ya?mur oluklar?ndan uzak kalmak için iç hatta kalma çabas?na dikkat edin. Bu ya?mur oluklar?nda traksiyon(lastik tutunma kabiliyeti) zay?ft?r. Bu durum has?l olursa sert zeminde arka freni kontrolden ç?karmamaya çal???n, o derece s?kmay?n. Bunun yerine d?? taraftaki baca??n?za a??rl???n?z? verin ve selenin d?? taraf?na oturun.
Sertle?mi? zeminde gazlamak sizi yoldan atabilir. Vücut pozisyonu motosikletin ortas?nda, a??rl?k d?? kenardaki pedalda, yar?m gaz aç?k, tek parmak debriyaj kolunda; bu d??a kaymaya ba?larsan?z diye, debriyaj? çekerek durumu düzeltebilirsiniz.
Zemin kaygan ve ters e?imli oldu?u için kenarda yumu?ak bir bölüm aray?n ve tüm dönü? hatt?n? gitmeden ani bir dönü? yap?n. Bir nokta seçin ve do?ru duru?u al?n. T?rman??ta gazlarken arka tekere yük binmektedir ve önün yükü azalmaktad?r bu yüzden bir kasise vurdu?unuzda teker olacaks?n?z diye bir ?ey yoktur.
Yumu?ak zeminde gazlay?n ki sert zemine geçti?inizde momentum kazanm?? olas?n?z. Sert zeminde gazlarsan?z spin atars?n?z.
Di?er önemli husus iyice ileri bakmakt?r. Bak??lar?n?z tepenin zirvesine odaklanmal?d?r. Ayr?ca dirsekler yukar?da agresif bir duru? sergilemeli.
Dikey T?rman??:
Yakla??rken h?z?n?z? muhafaza ediniz. Birçok sürücü fazla yava?lama gibi bir hataya dü?er bu da sizi çok geç ve çok fazla gaz vermeye zorlar. Neticede arka teker ya patinaj yamaya ba?lar yada savrulur.
Önünüzdeki yolu bak??lar?n?zla taray?n; kaya v.s. gibi engelleri kontrol edin. Önünüzde giden biri varsa ayn? izden gitmeyin o saplan?rsa sizde tuza?a dü?mü? olursunuz.
?ayet yolunuzda büyük bir engel yoksa oturu? pozisyonunda kal?n. Bu pozisyonda kalçalar?n?zla arka tekere a??rl?k verirken önü muzlar?n?z?n ve ba??n?z?n a??rl???yla yerde tutars?n?z. D?? pedala a??rl?k verin, d?? dizinizle yak?t tank?na bask? uygulay?n.
Ana dönü?ü yap?p motorunuzun yönünü tepeye verdi?inizde gücü muhafaza edin ama yumu?akça.
Bu diklikte bir yamaçta geri dü?memek için didona as?l?rsan?z tekere kalkars?n?z. Halbuki bacaklar?n?zla kendinizi tutarsan?z üst beden a??rl???n?z motorun önünü yere bast?racakt?r. Bu durumda elleriniz de h?z?n?z? t?rman?? boyunca muhafaza eder.
Motoru olabildi?ince yer yüzeyine dik tutmak için bedeninizi kullan?n. Motor dik ise arka tekerin yere tutunma kabiliyeti en iyi durumda olacakt?r. Motor sa?a sola do?ru alt?n?zdan kaçmaya da çal??mayacakt?r. ?imdi vücudumu motoru daha dik tutabilmek için sola do?ru hareket ettirmeye ba?l?yorum böylece gaz? kullanabilirim.
?imdi t?rman???n en dik yerinde oldu?um için mide kaslar?m? kuvvetlice zorlayarak üst bedenimi öne do?ru vaziyette tutuyorum. Bunu yap?yorum çünkü motorun dik durumunu muhafaza ederken ayn? zamanda gaz? da hassas bir ?ekilde kullanmak zorunday?m.
Süpürme Dönü?ü:
Yüksek süratte, düz süpürü? yapmak istiyorsan?z önce ne çe?it bir zeminde oldu?unuza bak?n?z. Resimlerde zemin m?c?rl?, gev?ek ve kaygand?r. Virajlar? dönerken h?z?n?z? muhafaza etmenin anahtarlar?ndan birisi sizin dönü?ün iç taraf?nda m? yoksa d?? taraf?nda m? olman?z?n gerekli oldu?udur. ?leride ne oldu?u bilseydiniz, bunu da bilirdiniz. Yar??ç?lar parkuru bildikleri için ikinci dönü?e haz?rlanmak için hangi tarafta olunaca??n? da bilirler. Çölde ise gelecek dönü?ün ne oldu?unu bilemezsiniz. Bu yüzden momentumunuzu(ivme) yüksek tutmaya konsantre olursunuz ve traksiyonunu(lasti?in yere tutunmas?n?) kaybetmemek için olabildi?ince yumu?ak sürersiniz. Bunu yaparken de ayn? zamanda kontrollü bir kayma yapt?r?rs?n?z. Aya?a kalk?n ve frenlemenin büyük k?sm?n? o zaman yap?n. Ço?unlukla kayarak viraja girmek için oturmadan hemen önce arka fren yap?lmas? tavsiye edilir. Bu motoru viraja yerle?tirir ve kayman?n içine sokar. Hemen fren kaymas? gibidir fakat siz arka frene sadece saniye basars?n?z (dokunursunuz) ve b?rak?rs?n?z ve motor eforsuz bir ?ekilde kay?? aç?s?n?n içine do?ru kendili?inden kayarak girme?e ba?lar. ?ki tekerin sürüklenmesi gibidir. Çok uzun süre frenleri kilitlerseniz kötü bir ?ekilde savrulursunuz ve bu virajdan ç?kman?za sebep olabilir. Düz büyük virajda bunu istemezsiniz. Amaç güzel bir aç?yla kavis çizmektir.
Viraja giri?te frenlerle yumu?ak olmak ve iyi bir gaz kontrolü, viraj boyunca giderken gaz? yava?ça beslemek i?in püf noktalar?d?r. (Yüzeyin durumuna göre oturmak veya ayakta durmay? siz seçersiniz.) Ayakta olmak çok daha ilerileri görebilmenizi sa?layaca?? için ço?unlukla tercih edilir. Yar??larda ayakta durulur.
Motor kaymaya ba?lad??? noktada yava?ça gazlamaya ba?lay?n?z. ?ç aya??n uzat?lmas? denge ve kendinizi dönü? boyunca yukarda tutabilmeniz içindir. Ayn? zamanda tüm a??rl???n?z? d?? pedala veriyorsunuz ve tüm bas?nc? motorun ve selenin d?? taraf?na uyguluyorsunuz. Motorun üzerinde do?al durup ba??n?z? didonun üzerinde tutuyorsunuz. Ben biraz geride dururum. Bu arka tekerin kaymaktan ziyade yola tutunmas?n? sa?lar.
Tutunma devam ettikçe gazla motoru besleyin. Çok gazlamak sizi a??r? kayd?rarak panikletip motoru b?rakt?rabilir. Low-side olabilirsiniz.
Virajdan ç?k?nca genellikle aya?a kalkar?m bu davran?? sürati tutturmak için gazlarken yerle tutunman?n sa?lanmas? içindir. Tutunman?n ba?lad??? anda çömelin ve düz gidecekseniz kapanma pozisyonuna geçin.
Virajda Kenarlar? Kullanmak:
Bir su engelinin önünde motorunuzun üzerinde oturmu? ötesindeki keskin viraja bak?yorsunuz. Zemin lastik izleriyle oyulmu? , oyuklar?n içinde az ta? parçalar? görülüyor. Su birikintisine çok h?zl? vurmak istemiyorsunuz ama fazla h?z kesmek de derecenizi dü?ürür. Yar??ta birisinin sizi geçmesine imkan verebilir.
Su birikintisinin üzerinden atlamaya geçmeden önce biraz h?z kazanmak gerekli, üstelik yol a?a?? e?imli, kenar ç?k?nt?y? kullanarak ivmenizi dü?ürmeden gazlay?p geçin. Vücudunuzu olabildi?ince geri at?n. Ba? seviyenizin zeminden irtifas?n? ve üst bedeninizle birlikte yüzeye dik duru?unu muhafaza edin. Motorun havalanmaya yönelmesi bu duru?la nispeten engellenir ve uçu? olabildi?ince alçak tutulur. Yere ini? an?nda, viraj?n içine do?ru ini? yapaca??n?z için frene ve debriyaja dokunmaya haz?r olun.
H?zl? ve usta sürücüler motorun arkas?n? önlerindeki viraj?n aksi istikametinde biraz att?r?rlar. Bu onlar? ini?te dönü? için pozisyona sokar.
Frenle Arkay? Kayd?rmak:
Özellikle çok zor olmamas?na kar??n bu durumda kayma zamanlamas?n?n, ?ayet siz genellikle takip etti?iniz dönü? hatt?n? kullansayd?n?z yapaca??n?z frenlemeyi bitirip gaz verme zamanlamas?ndan daha evvel yap?lm?? olmas? gerekmektedir.
Kö?eye normalde yapaca??n?zdan biraz daha h?zl? girin ve iki freni de gerçekten sert kullan?n. Önünüzde yar??an biri varsa ötesini görebilmek için daha yükselin. Resimdeki viraj biraz yukar? do?rudur ancak düzde olsayd? siz yine hafif bükük ve merkezi konumlu durumunuzu muhafaza ediniz.
Dönü? yapaca??n?z yere geldi?inizde, ön freni b?rak?n ve arka frende kal?n. Selenin ön k?sm?n?n önüne kay?n, ileri bak?n ve dönmek istedi?iniz hatta odaklan?n. Bu durumda hatt?n içine.
Arka teker kilitlenmi? olarak ön taraf dönmeye ba?lad???nda, sizi kaymaya ba?lars?n?z. Arka kaymaya devam eder, motorunuz dönmek istedi?iniz yönü gördü?ünde gaz? kullanarak dönü?ü bitiriniz.
Not.: E?er daha evvel önünüzde olan sürücü sizin düzeldi?iniz noktada henüz dönü?ünü bitiriyorsa bu genellikle geçi? için en iyi f?rsatt?r.
Kumda Dönü?ler:
Kum dönü?lerinde sizi porselen gibi k?r?lgan hissettirecek birkaç ?ey vard?r. Ya ön taraf saplan?r ve sizin motorun didonunu gö?üslemenize sebep olur yada o kadar ürkeksinizdir ki dönü? yar?çap?n?z?n bir 18 tekerlekli bir TIR çekicisinin dönü? çap?na ula??r.
Kumdaki dönü? olu?a girin, motoru yat?r?n ve dönü?le birlikte ak?n. ??in püf noktas? budur.
Sola yada sa?a do?ru e?imli ve kumlu bir viraja oldukça h?zl? bir ?ekilde yakla??rken ayaktas?n?z ve üst beden yar? bükük(kapan?k), merkezi konumdas?n?z. Ön frene dokunu? çok sert de?il çünkü ön her an gömülme e?ilimdedir. Sadece arka frenle beraber ön frene h?zl? bir dokunu? yava?lamaya yeterlidir.
Burada kalçan?z selenin ön taraf?na do?ru – suda seken ta? gibi – oturup kalkma hareketi yap?yor. Selenin önüne do?ru olan oturu? yeri sertle?mi? zeminlerdekine oranla daha geridedir. Kumda vücut hareketlerinizi abartmay?n?z. Sertle?mi? zeminlere k?yasala kumda sadece gaz? kesmek daha fazla yava?lamaya yeterli olacakt?r. Ama frenlemeyi en üst noktaya ç?karmak için iki freni de kullanmak zorundas?n?zd?r. Bu yava?lama sürenizi minimum süreye indirir.
Frenleri b?rak?n ve oturun, motoru yat?r?n, dönü?ün içinde kal?n ve tüm yol boyunca ak?n. Burada i?in püf noktas? çok fazla ön freni kullanmamak ve kumdan d??ar? dönmeye çal??mamakt?r – kelimenin gerçek anlam?nda dönü?ü takip etmeye mecbursunuzdur. Çamurda dönebilirsiniz ama kumda dönmeye çal???rsan?z ön saplan?r ve dü?ersiniz. Özetlersek sertçe geliyorsunuz, dönü?e sert giriyorsunuz, h?z?n bir k?sm?ndan kurtulmak için frenleri kullan?yorsunuz ve b?rak?yorsunuz, oturuyorsunuz ve gaz veriyorsunuz. Burada debriyaj? aniden b?rakmay?n sadece tekerleklerin dönü?ünü sa?lay?n ve tekerler do?ruca dönü? boyunca ve do?ru yönde akacaklard?r.
Kamç?lamak:
Kros yar??lar?n?zda motorunuzu kamçalad???n?zda daha alçak irtifalarda kalarak ve yere daha çabuk inerek neticed daha erken gazlamaya ba?layabilirsiniz. Sadece daha alçak irtifada kalmak de?il kamç?lamak ayn? zamanda yar?? alan?nda yeniden pozisyon alaman?z? da sa?layacakt?r. Bir kere havalan?p motoru yerden tamamen kesti?inizde izden ç?kmamak için ?ayet motorunuzu, nas?l yana atabilece?inizi biliyorsan?z, hem yerden kalkarken hem de yere inerken kontrol edebilirsiniz.
Kalk?? rampas?n? terk etti?inizde buradan sonra art?k bu bir dönü? de?il yat?? olmaktad?r. Ayakta durmak daha iyidir ama oturarak da kamç?lama yap?labilir. Oldukça geri yaslan?n ve motor ini? rampas?na de?il de atlay?? yönüne dönük durumda Kamç?lamada en tepe durumdayken motorun yan?na do?ru ön tekerin aç?s? motorun yan?na do?ru aç?l?yor.
Atlama rampas?ndayken yap?lan dönme gidonlara bask?yla de?il alt beden ivmeleri ile yap?lmaktad?r. Bu yat??? do?ru yapt?ysan?z ve yükseltiden ç?k??? gerekti?i gibi yapt?ysan?z sonras?nda her ?ey oldukça düzgün gidecektir. Burada gyro etkisi devreye girer. ??te burada kamç?lama esnas?nda k?r?lma noktas?n? iyi hissetmek ve onun geri getirilmesi zaman?n? iyi bilmek önemlidir. Hem biraz üst beden kuvveti hemde gyro etkisi motoru kendili?inden düzeltme e?ilimindedir.
Asl?nda havadayken fazla bir kas kuvveti harcaman?z gerekmez. Motor a??l?ks?z bir durumdad?r ve yönlendirilmesi, istenilen yere çekilmesi kolayd?r. Üst bedenin motoru çekti?ini bile hissetmezsiniz, gidonlarla ivme verilir. Hareket çok temiz ve ak?c?d?r. Tabi gyro etkiside devrededir.
Kamç?dan sonra motoru toplay?m eski konumuna sokmak için motoru düzeltmeye ba?lad???n?zda gaz? sert olarak çevirin. Kamç?lama sonunda motor burun önce ini? e?ilimindedir bu yüzden beden pozisyonunuz olabildi?ince sald?r? pozisyonuna yak?n bir durumda olmal?d?r. Bu ini?te sizin da??lman?z önler ve yap?labilmesi çok pratik yapmakla ba?ar?labilecek bir tekniktir. Uzun çal??malardan sonra siz do?ru yap?l???n hissini almaya ba?layacaks?n?z, sab?r gereklidir.
Kamç?lama tekni?ini her tür atlay??ta kullanabilirsiniz ancak ö?renme safhas?nda uzun geçi?li s?çramalar? tercih etmenizi tavsiye ederiz. K?sa geçi?li s?çramalarda daha zordur.
Asla kamç?lama tekni?inin gereksiz oldu?unu söyleyenlere inanmay?n. Yar??larda her tekni?in bir yeri ve önemi vard?r. Kendinizi geli?tirin ve motorunuzla neler yapabilece?inizin, beden hareketlerinizin motor üzerinde ne ?ekilde etkiler yapt???n? ö?renmek için sürekli aray?? içinde olun.
ATLAMANIN GENEL KURALLARI
Yakla?mak:
Atlama noktas?na yakla?mak do?ru olmal?d?r aksi takdirde atlama i?leminin geri kalan? kesintiye u?rar. Önünüzdeki ize en iyi hatt? görmek için bak?n. Ço?unlukla havada kal?? sürenizi k?saltmak için atlaman?n en alt bölümüne bakars?n?z ama ?ayet atlaman?z süper kros sitili, birer seri s?çramalar ?eklinde olacaksa veya ini? bölümündeki kayalar, çukurlar vs gibi engellerin aras?na atlayacaksan?z bu engelleri a?abilmek, aralayabilmek için s?çraman?n en üst noktas?na bakman?z? tavsiye ederiz.
Atlama hatt?n?z? seçerken yol yüzeyindeki oluklardan, derin izlerden kaç?n?n. Bunlar ini? de bazen motoru yana do?ru adeta tekmeler gibi bir etkiyle iterek ini?inizin bir kazaya dönü?mesine ve dü?ü?e sebep olur. E?er seçiminiz iyi de?ilse ve çapraz oluklar ile kar??la??l?rsa ayn? sonuç meydana gelebilir.
Atlama noktas?na yakla?t?kça ileriye, inece?iniz yere bak?n. Motoru dizlerinizle, bacaklar?n?zla kavray?n ve sald?r? pozisyonuna geçin.(Vücut a??rl???n?z merkezde, dirsekler yukar?da ve bacaklar, kollar hafif k?vr?k ). Yolda derin oluklar varsa ayaklar?n?z?n burnunu hafif yukar? k?v?r?n ve pedallar üzerinde az geri al?n ki yaylanmalar s?ras?nda bir yere tak?lmas?n.
Devir motorun gücü en iyi verdi?i noktada olsun. Hedefiniz olan noktaya ula?man?z? do?ru güç sa?layacakt?r.
Kalk??:
K?sa mesafelerle gökyüzüne do?ru çok dik atlamalarda gaz? çok az kesin ve sonra yerden kesilece?iniz noktaya yak?n arka tekere iyi bir dönü? vermek için h?zl? bir devir art??? yapt?r?n. Bu tip atlay??larda a??rl???n?z? da öne almak motoru havada kontrol edebilmek için gereklidir.
Baz? durumlarda tümüyle atlamadan kaç?nmak, havalanmaya yak?n geç fren yaparak gücü dü?ürerek kar??ya geçmek daha h?zl? olabilir. Bunu yapmay? seçerseniz bedeninizin dü?ü?ü kar??layabilmesi ve yere yak?n olmas? için a??rl???n?z? dü?ü? noktas?n?n üzerinde arkaya ve a?a??ya verin.
Yar?? esnas?nda baz? atlay??lar sert tekme denen keskin ç?k?nt?lar(yükseltiler) yaratmaktad?r. Do?ru ele al?nmazsa bu durum motorun arka k?sm?n? havaya do?ru f?rlat?r. Bunu kar??lamak için motorun arka tekeri ç?k?nt?lara vurdu?unda ekstra doz gaz verin, motoru bacaklar?n?z?n aras?nda s?k?ca tutun ve amortisörlerin ?oku emebilmesi için a??rl???n?z? geri verin.
Uçu? Hatt?:
Havadayken ?ayet atlaman?n ilk iki kademesinde do?ru sürü? taktiklerini kulland?ysan?z problemsiz olarak motorunuzun üstünde durursunuz. Gev?emi?, rahat olun b?rak?n motor size gelsin. Elcikleri s?kmay?n. E?er hattan sap?yorsan?z sak?n donup kalmay?n, hala motorun aç?s?n? de?i?tirebilirsiniz.. Siz serin kanl? olun. Donup kalmak, kas?l? gitmek çok sert bir ini?tir.
Ön tekeri hafif havada tutmak yumu?ak bir ini? için gereklidir.
E?er rampaya yada e?ime iniyorsan?z ini? yüzeyinizin aç?s?yla inmeye çal???n?z. Yükseklik duygusuna bir kere al???ld?ktan sonra havadayken bunu yapmak zor de?ildir.
?ayet ön teker çok yukar? kalk?yorsa debriyaj? çekin ve fren kullanarak arka tekeri kilitleyin. Bunun d???nda önü a?a?? indirmek a??rl???n?z? hafifçe öne kayd?rmakla da yap?labilir. Tekrar yere indi?inizde debriyaj? b?rakm?? ve arka tekere güç aktarm?? oldu?unuzdan emin olun.
Arka teker yükseliyorsa a??rl???n?z? arkaya verin ve motorun devrini yükseltin. Bu arkan?n hafif bir miktar a?a?? inmesini sa?lar.
?ayet atlama rampas?nda arka teker yanal kayma yaparsa bunu beden diliyle düzeltmeye genellikle zaman yoktur. Durumu kurtaracak tek ?ey ini?te bu tekerin motoru götürüyor olmas?d?r. Motoru s?k? tutun ve ileri bak?n. Arka teker yanal kaymadayken gaz? kesmek yada frene dokunmak high-side olup rampadan motorsuz atlaman?z demektir.
Her ?ey çok ters giderse, kaza kaç?n?lmaz görünüyorsa so?ukkanl? olun ve motorla kal?n, yere ilk darbeyi vücudunuzun yerine motorunuzun süspansiyonlar? kar??las?n.
?ni?:
Yönünüz ve aç?n?z ini? yolunuza uygun olsun.
?yi bir sürü? için ini?ten hemen evvel biraz gazlay?n. Bu motorun pistte olumlu yönlenmesini sa?layacakt?r. Ayr?ca h?zlanman?z yere indikten sonra gazlamaya k?yasla daha çabuk olacakt?r.
Gerçekten a??r? sert ini?lerde devri yükseltmek süspansiyonlar? s?k?la?t?racak olan zincir torkunu sa?lar.
Yere de?di?inizde sald?r? pozisyonunuzu muhafaza ederek ?okun bir k?sm?n? kol ve bacaklar?n?zla kar??lay?n. Bacaklar?n?z dümdüz vaziyette kilitli yere ini? yapmay?n.